Header image  
logo2
logo3
 
 

Blind date met een moordenaar

(reportage naar aanleiding van het bericht dat thrillerschrijver Jacob Vis meent dat Henk H. uit Bennekom ten onrechte veroordeeld is voor de moord op Pim Overzier. Zie dagboek van woensdag 18 april)

Overzier

Op dinsdag 4 december 2001 verdwijnt de 37-jarige chemisch analist Pim Overzier uit Apeldoorn spoorloos, na een uitnodiging voor een blind date. Op 27 januari houdt de politie Henk H.(57) uit Bennekom aan, de vermoedelijke dader. Het motief ligt in een driehoeksverhouding, waarin de blonde tennisvriendin Rianne een cruciale rol speelt.

In januari 2002 wordt Henk H. uit Bennekom aangehouden in verband met de spoorloze verdwijning van Pim Overzier (37) uit Apeldoorn. Overzier werkte als analist in het ziekenhuis De Gelderse Vallei in Ede en stond bekend als een uiterst sociale, levenslustige vrijgezel met een grote vriendenkring. In de omgang met vrouwen was hij wat verlegen. In de periode vóór zijn verdwijning koesterde hij een stille liefde voor een jonge vrouw die in de couveusekamer van het ziekenhuis werkte, de 35-jarige verpleegster Rianne. Zij heeft een relatie met de twintig jaar oudere Henk H. uit Bennekom, maar is daar niet onverdeeld gelukkig mee.

Toen Rianne en Henk elkaar leerden kennen op de tennisclub in Bennekom, was Henk H. nog getrouwd met Dicky de Pater, zijn tweede vrouw. Zijn eerste huwelijk was al veel eerder op de klippen gelopen. Er volgde een onaangename scheiding, met als dieptepunt een zware mishandeling van Dicky door Henk H., in het bijzijn van Rianne. Zo kwam er na een huwelijk van 18 jaar een eind aan de relatie van Henk H. en Dicky de Pater. 'Het was in de periode dat mijn moeder overleed. In plaats van mij te steunen in die moeilijke tijd, zocht hij een nieuwe vriendin. Ik was in één klap alles kwijt: mijn moeder, mijn man en ons huis,' zegt Dicky de Pater.

De relatie van Henk H. en Rianne is niet optimaal. Vooral Rianne heeft twijfels over de toekomst. Het leeftijdsverschil is erg groot, bovendien wil zij graag een gewoon gezin, met kinderen, en daar heeft Henk H. helemaal geen behoefte aan. Hij heeft uit zijn eerste huwelijk al een zoon, van hem hoeft dat allemaal niet meer. Hij stort zich op de renovatie van zijn woning aan de Korenlaan in Bennekom, die hij in 1999 heeft gekocht en die begin 2000 raadselachtig in brand vliegt. Kennissen vertellen dat een van de grote conflicten tijdens het huwelijk van Henk met Dicky de Pater was dat hij op grote schaal verzekeringsfraude pleegde, maar dat hij daar nooit voor is gepakt: hij was iedereen te slim af.

Terwijl in het Bennekomse de relatie van Henk en Rianne onder druk staat, bloeit er in het ziekenhuis in Ede iets moois op tussen Pim Overzier en Rianne. Ze praten veel met elkaar en Rianne vertelt ook over de problemen met haar vriend. Ze zou overwegen bij hem weg te gaan. Voor Pim is dat het sein om Rianne te laten weten dat hij meer dan slechts collegiale gevoelens voor haar koestert. Hij is te schuchter om haar een persoonlijk aanzoek te doen, hij stuurt een brief naar haar privé-adres.

Rianne woont op zichzelf in een kleine nieuwbouwwoning aan de rand van Bennekom. Henk H. heeft een sleutel van haar woning en bij toeval ontdekt hij de brief van Pim. Op dat moment moeten er bij hem een paar stoppen zijn doorgeslagen. Zijn eerste vrouw had hem verlaten toen hun zoon 14 jaar was. 'Dat huwelijk was vanaf het begin gedoemd te mislukken,' zegt de bejaarde moeder van Henk, 'ze was alleen met hem getrouwd omdat ze uit haar ouderlijk huis wegwilde.' Nu dreigt hij opnieuw te worden verlaten.

Henk H. kent Pim Overzier niet, maar in de brief staat het adres. Op maandagavond 3 december 2001 belt hij Pim vanuit een telefooncel bij het station in Ede. Hij zegt dat hij directeur is van een datingbureau en dat er iemand is die een blind date met Pim wil. Als hij daarop in wil gaan, moet hij de volgende dag om zes uur klaarstaan. Hij moet zorgen dat hij een net pak draagt en hij hoeft niet te eten: hij zal met de nog onbekende dame dineren. Hij hoeft geen bloemen mee te nemen, daar zorgt het bureau voor.

Het gesprek duurt ongeveer 20 minuten. Over de identiteit van de 'date' zegt de opbeller alleen dat het om een blonde vrouw gaat. Pim zal er zondermeer vanuit zijn gegaan dat deze zogenaamde blind date het antwoord van Rianne was op zijn liefdesbrief. Van zijn beste vriend leent hij een donkerblauw pak. Tegen zijn collega's vertelt hij de volgende dag ook over de afspraak, maar hij geeft geen details. Ze merken wel aan hem dat hij wat gespannen is, hij wil ook iets eerder naar huis dan anders. Blijkbaar verheugt hij zich erg op de romantische avond die hem te wachten staat.

De volgende dag, dinsdag 4 december om 17.35 uur, wordt hij opnieuw gebeld door Henk H., alias de directeur van het datingbureau, dit keer vanuit een telefooncel op het Ordenplein in Apeldoorn, op slechts enkele kilometers afstand van de flat van Pim aan de Albardalaan. Dit gesprek duurt maar een halve minuut en is kennelijk alleen bedoeld om de afspraak te bevestigen. Om 18.00 uur stapt Pim bij de datingdirecteur in de auto. Het is dan al donker, niemand ziet hem instappen, niemand kan achteraf een signalement van de auto of van de bestuurder geven. Maar het staat vast dat het de donkerblauwe, Volvo V40, model stationcar, van Henk H. is.

De politie heeft nog geen details vrijgegeven over de exacte toedracht, maar duidelijk is dat Henk H. zijn liefdesrivaal door verstikking om het leven brengt, vermoedelijk in de auto. Via Kampen rijdt hij naar het Abbertbos in de Flevopolder, een afgelegen gebied waar in die tijd van het jaar haast nooit iemand komt. Hier begraaft hij Overzier. De voorbedachte rade blijkt uit het feit dat hij een schop bij zich had. De rode overjas, een sleutelbos en de mobiele telefoon van het slachtoffer gooit hij langs de sloot aan de Stobbenweg, op 25 meter afstand van het graf. Wat hij met het horloge, de portemonnee, het colbertjasje en de laarzen van Overzier heeft gedaan, is nog altijd een raadsel. De politie mist ook een plaid die Pim zou hebben meegenomen, al begrijpt niemand waarom. Het kan haast alleen op verzoek van de dader zijn geweest.

Het duurt lang voor het lijk van Pim wordt gevonden. Achteraf onnodig lang: begin januari al vindt een buurtbewoner de jas en de mobiele telefoon en bezorgt hij die op het politiebureau in Dronten. Maar omdat de telefoon met een pincode is beveiligd, kan de politie de identiteit van de eigenaar niet achterhalen. Alleen als er een vermoeden is van een misdrijf, mag de SIM-kaart worden gekraakt. Gebrekkige coördinatie tussen de regionale politiekorpsen is de oorzaak dat niemand de link legt met Overzier.

Pas als Opsporing Verzocht in april voor de tweede keer aandacht besteedt aan de vermissing, valt het kwartje. Een politieman herkent de jas van Overzier en de volgende dag al wordt er gericht gezocht. Een speurhond slaat aan op de plek waar de jas lag en een dag later wordt het lichaam van Overzier gevonden. Henk H. zit dan al geruime tijd vast. Hij was op 27 januari al aangehouden. De verdenking was op hem gevallen bij het onderzoek naar de blind date, waarbij Rianne in beeld was gekomen. Het feit dat hij de brief van Pim onder ogen heeft gehad, maakte van hem een potentiële dader, maar dat zou op zichzelf onvoldoende bewijs zijn geweest.

Op 4 februari zou hij juist op vrije voeten komen, als de uitslag binnenkomt van het bloedonderzoek. In de Volvo van Henk H. zijn bloedsporen gevonden, die afkomstig blijken van Pim. Vanaf dat moment blijft hij vastzitten, hoewel hij hardnekkig ontkent. Alleen als hij wordt geconfronteerd met onweerlegbare feiten, komt hij volgens de politie 'schoorvoetend' met verklaringen, de verhoren verlopen vanaf de eerste dag 'moeizaam'.

Voor de mensen die hem kennen, is dat geen verrassing. Volgens zijn naaste familieleden is Henk H. een zeer gespleten persoon die niet terugdeinsde voor geweld. Het zou te maken hebben met een nogal ongelukkige jeugd. Zijn vader sukkelde met de gezondheid nadat hij per ongeluk was neergeschoten met een jachtgeweer, zijn moeder heeft hem jarenlang niet mogen aanraken omdat ze tbc had. Het gevolg: affectieve verwaarlozing, verlatingsangst, hechtingsproblemen, een persoonlijkheidstoornis en een slecht ontwikkelde gewetensfunctie.

Renkum, Bennekom, Wageningen. Het zal toeval zijn, maar de daders van de vijf meest koelbloedig gepleegde moorden van de afgelopen decennia komen uit deze drie dorpen, binnen een straal van vijf kilometer. Ze zijn intelligent en berekenend, emotieloos en net als de slachtoffers afkomstig uit een goed milieu.

In 1987 schiet ingenieur Ferdi E. in de bossen bij Renkum Ahold-topman Gerrit-Jan Heijn dood en fietst daarna naar zijn ouders in het bejaardenhuis.

In september 1996 worden in Bennekom reclameman Bert van Ravenhorst en zijn vrouw met een bijl vermoord door de 18-jarige dochter Eva.

In juli 1998 bedwelmt marine-officier Ronald V. uit Renkum zijn vrouw en dochtertje met chloroform en steekt daarna het huis in brand.

In mei 2002 slaat Volkert van der G. uit Wageningen toe met de moord op die andere Pim.

Ook Henk H. geldt als een intelligente man. Hij is geboren en getogen in Bennekom als oudste van vijf kinderen. 'Hij heeft een moeilijke jeugd gehad,' zegt zijn moeder, 'ik heb hem niet veel liefde kunnen geven. Ik mocht hem niet aanraken, ik had tbc.' Na de mulo volgt Henk een opleiding tot maatschappelijk werker en gaat hij aan de slag bij de sociale dienst in Ede. Later wordt hij docent aan de sociale academie De Kopse Hof in Nijmegen.

'Hij was cum laude afgestudeerd, maar hij is geen opschepper. Dat heeft hij zelf nooit aan ons verteld, wij hoorden het van anderen,' zegt zijn moeder.

De belangrijkste hobby van Henk H. is tennissen, maar zijn gezondheid laat te wensen over. Na twee hartinfarcten wordt hij afgekeurd voor zijn werk. Met zijn vier jongere zussen en andere familieleden heeft hij weinig tot geen contact, hij komt nog wel geregeld bij zijn ouders, in het bejaardenhuis in Bennekom. Zijn vader is enkele jaren geleden gestorven, zijn moeder is hertrouwd. 'Hij heeft ook zijn goede kanten,' zegt ze, 'het blijft toch mijn zoon, ik weet ook niet wat er is gebeurd.'

Andere betrokkenen doen er het zwijgen toe. De zoon van Henk H. reageert nogal agressief als we hem benaderen, vriendin Rianne daarentegen uiterst bedeesd. 'Ik kan er nu niets over zeggen. Misschien later. Ze zijn nog met het onderzoek bezig.'

Henk H. had, tot de moord op Pim Overzier, een blanco strafblad, maar dat zegt volgens zijn kennissen niet zoveel. In het verleden vloog er drie keer een zeilboot van hem in brand, er werd een auto van hem gestolen, er waren woninginbraken waarbij allerlei kostbare spullen waren verdwenen en de verzekering betaalde. Verzekeringsfraude, zeggen ze.

Begin 2000 ontstond er brand op de bovenverdieping van de woning aan de Korenlaan in Bennekom die Henk H. in 1999 had gekocht en die hij aan het renoveren was. De brand werd zo snel ontdekt dat hij geblust was voor het hele huis in vlammen was opgegaan. Henk H. verbleef op dat moment zelf op een camping. Uit het onderzoek bleek dat een los in de fitting zittende lamp op de vliering de brand had veroorzaakt. Henk H. legde de schuld bij de familie van zijn ex-echtgenote, die ook dreigbrieven zouden hebben gestuurd, maar toen de politie ernaar vroeg waren die brieven onvindbaar. 'Hij is er altijd mee weggekomen, met dat bedriegen en oplichten, maar nu is hij te ver gegaan. Hij is zo intelligent dat hij heeft gedacht dat hij die moord op Pim Overzier ook ongestraft kon plegen. Hij zal nooit een bekentenis afleggen,' zegt een vroegere kennis van Henk H.

Het proces tegen Henk H. zal pas na de zomer worden gevoerd. Er moet nog een psychiatrisch rapport worden gemaakt en het onderzoek is ook nog niet afgerond. Tijdens een pro-formazitting bleek dat Henk H. een geheel eigen opvatting heeft van de zaak. Zijn eigen advocaat, mr. A.H.J.G. van Voorthuizen noemde het zelf 'het bizarre verhaal van mijn cliënt.'

Henk H. beweert dat hij is ontvoerd door drie personen: een detective, een man die hij als 'de bruut' omschrijft en een vrouw. Vanaf de achterbank van de auto zou hij bepaalde dingen hebben gezien en dat had inderdaad te maken met een persoon die verdwenen is, maar hij wil er, uit angst voor repressailles, geen details over geven.

Voor de rechtbank eiste de raadsman dat er compositietekeningen van deze drie mensen gemaakt moeten worden, om ze op te sporen. De rechter begreep het niet helemaal: de verdachte wil geen details verstrekken waardoor de politie de identiteit van de drie onbekende personen kan achterhalen, maar er moeten wel portretten worden gemaakt. Bijkomend probleem: de drie personen waren vermomd...

Verdachte was overigens pas met dit verhaal gekomen nadat vriendin Rianne bij de politie een verklaring had afgelegd waaruit bleek dat hij geen alibi had. De officier van justitie zag er geen brood in: hij vreest tekeningen die een kruising zijn tussen Donald Duck en Elvis Presley. Duidelijk werd wel dat er een bloedspoor van Overzier in de auto van H. is aangetroffen. Volgens het Nederlands Forensisch Instituut is er een kans van 1 op miljard dat het spoor niet van Overzier is. De advocaat vond het niet overtuigend: 'De miljardste kan mijn buurman zijn.'

De rechtbank heeft voorlopig nog weinig zicht op de zieleroerselen van Henk H. Hij heeft weliswaar intensief contact met een psychotherapeute, maar hij wil niet dat zij met de politie praat. Justitie moet het doen met informatie van buitenaf. Zo is uit een recent onderzoek gebleken dat kinderen die kort na de hongerwinter zijn geboren, een grote kans hebben op psychische stoornissen, met name schizofrenie. Het door iedereen als 'bizar' gekenschetste verhaal over de ontvoering past in het beeld dat familieleden van Henk H. hebben: een man met een gespleten persoonlijkheid.

Volgens de officier van justitie blijkt uit niets dat er meer dan één persoon betrokken is geweest bij de moord op Pim Overzier, volgens de advocaat moeten het er meer zijn geweest.

In februari 2003 veroordeelt de rechtbank in Zutphen Henk H. tot twintig jaar gevangenisstraf. Uit psychiatrisch onderzoek blijkt dat H. een persoonlijkheidsstoornis heeft en dat de kans op herhaling groot is. Advocaat-generaal G. de Haas spreekt van een koelbloedige eenmansactie, voortkomend uit hevige jaloezie. H. ontkent iedere betrokkenheid. Hij vertelde de rechters urenlang verhalen over detectives. Volgens de aanklager zijn al deze verhalen aantoonbaar verzinsels en staven ze de beschrijving van deskundigen. Deze bestempelden H. als een gestoorde fantast met een bovengemiddelde intelligentie.

Volgens het OM is er hard bewijs tegen H. Zo vond de politie in zijn auto een bloedspoor met DNA van Overzier. Ook werd in de tuin van de verdachte een schop gevonden en hebben getuigen de auto van H. gezien op de plek waar Overzier lag begraven.

In hoger beroep sleept het proces zich voort, omdat er telkens nieuwe anonieme brieven opduiken die moeten worden onderzocht. Het is wel duidelijk uit welke koker deze komen, maar het levert geen nieuwe gezichtspunten op. In hoger beroep is de eis wederom levenslang, het vonnis: 20 jaar gevangenisstraf. Het hof vindt levenslang niet nodig, men acht de kans op herhaling niet groot genoeg om dat te rechtvaardigen.