Is Herman van S. gigolo, super-zwerver of een uitvreter? De 55-jarige Nederlandse ‘socioloog en zakenman’ knoopt relaties aan met zelfstandige alleenstaande vrouwen in Nederland en België, leeft een aantal jaren op hun kosten en verdwijnt dan met de noorderzon. Zodra hij bij een vrouw binnen is, gaat hij al op zoek naar de volgende prooi. Zijn laatste slachtoffer is de Belgische Christine. Zij wil haar soortgenoten waarschuwen voor Herman. "Ik voel me vooral geestelijk misbruikt. Hij was ook als een tweede vader voor mijn kinderen, dat vind ik nog het ergste."

"Behalve den man die de Sarphatistraat de mooiste plek van Europa vond, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan den uitvreter." Hoeveel jongeren dit kennen is thans zeer de vraag, maar ooit was deze eerste zin uit ‘De Uitvreter’ van Nescio zeer beroemd. Het boekje, over uitvreter Japi, is al bijna 100 jaar oud, maar de Sarphatistraat in Amsterdam bestaat nog en uitvreters zijn er ook nog altijd. De vraag is alleen: is Herman van S. een uitvreter, een oplichter of een moderne gigolo? Christine de Keukelaere (1948) uit het Belgische Stekene, net over de grens met Nederland, voelt zich in elk geval geestelijk leeggezogen door de man die drieëneenhalf jaar op haar kosten leefde en geen cent binnenbracht. "Het geld vind ik niet het ergste, maar hij was ook een soort tweede vader voor mijn kinderen, hij zei dat hij veel om hen gaf, maar hij was ineens vertrokken. Al die tijd dat hij bij mij was, is hij ook bezig geweest met het leggen van contacten met andere vrouwen."

We komen met Christine in contact doordat ze via google terechtkomt op de site misdaadjournalist.nl, waar toevallig aandacht is besteed aan mevrouw Neelie Kroes, die een wat ongemakkelijke zakelijke relatie heeft met de in opspraak geraakte vastgoedmagnaat Jan-Dirk Paarlberg. Herman van S. gaf mevrouw Neelie Smit-Kroes op als referentie. Christine: "Toen Herman vertrokken was, ben ik eens gaan zoeken wat er klopte van zijn verhalen. Sommige dingen kloppen wel, andere kan ik niet achterhalen." Haar vraag om hulp resulteert in een afspraak.

Christine komt uit een groot Belgisch boerengezin, met elf kinderen. "Ik had het gevoel dat ik thuis niet erg werd gewaardeerd," zegt ze. Ze trouwt op haar twintigste met een vertaler/tolk die bij een bank werkt. Ze krijgen vier kinderen, maar hoewel ze het 25-jarig jubileum halen, is het geen gelukkig huwelijk: de man is alcoholist. Hij raakt zijn baan kwijt en dan beginnen ze voor zichzelf een krantenwinkel in Sint Niklaas. De zaken gaan goed, maar haar man trekt het niet meer. Ze beginnen met ‘Het Zomerhuis’, een uitspanning annex danscafé in Stekene, waar in het weekend oudere echtparen zich vermaken en waar door de week vooral veel fietsende toeristen aanleggen. Christine: "Ik dacht dat het in deze omgeving, de rust, de natuur, beter zou gaan, maar het lukte niet, hij moest worden opgenomen in een psychiatrische inrichting. Ik stond er alleen voor en ook financieel was het moeilijk. Ik zat diep in de put. Ik zei tegen mijn zoontje van 12: ik ga eens iemand anders zoeken. Ik wist niks van internet, maar hij plaatste voor mij een oproep: "Boerendochter 4 zelfstandige kinderen, met heel veel problemen, zoekt man." Daar reageerde Herman op. Hij wilde wel meer contact. Hij schreef dat hij socioloog was, uit Venlo kwam en een vennootschap had die scholing opzette voor werklozen: die kregen een opleiding en dan moesten ze bij winkels langs om voorlichting te geven over energiebesparing."

De vennootschap heette Ploos van Amstel. Christine verwijt zichzelf achteraf dat ze te goed van vertrouwen is geweest, maar ze was bepaald niet naïef: ze nam contact op met de Kamer van Koophandel om na te gaan of het klopte wat Van S. vertelde. Bijvoorbeeld dat de vennootschap ter ziele was gegaan omdat drie compagnons binnen een jaar tijd waren overleden. De man van de Kamer van Koophandel kon haar niet veel vertellen, opmerkelijk is wel dat er in de historische gegevens van Ploos van Amstel niets te vinden is over vroegere compagnons, alleen iets over ene Sofia als vennote. Christine: "Dat zal wel een van zijn vorige vriendinnen zijn geweest."

Later huurde hij een kamer bij Miranda J.* aan het Glazenapplein in Tegelen. Dat is zijn laatst bekende adres in Nederland. Christine: "Toen hij bij mij kwam zei hij dat hij heel veel verdriet had uit het verleden, over de drie mensen die overleden waren, maar hij ging nooit terug. Hij ging van hier alleen af en toe naar Hulst. Hij kreeg ook nooit post. Ik dacht eerst dat hij een postadres in Hulst had, maar ik denk nu dat hij gewoon uit Nederland is weggegaan zonder een spoor achter te laten."

Over zijn familie vertelde hij dat hij een halfzus en een halfbroer had. De zus woonde in Zuid-Afrika en was getrouwd met een zwarte leraar. De broer was getrouwd met een vrouwelijke arts en woonde in Gouda. Dat klopte wel. Die twee waren van zijn moeders kant, die heb ik nooit ontmoet. Hij had ook halfzussen van vaders kant. Die heb ik wel ontmoet. Een van hen is Christine van S., een vrij bekende actrice, ze speelde in Dunya en Daisy; de ander, Marian, woonde in Rotterdam. Ze zijn een paar keer in België geweest, alleen omdat ik zo aandrong. Ik wilde zijn familie leren kennen, maar zij kenden Herman bijna niet, ze hadden hem als kind maar vijf of zes keer gezien. Toen hij bij mij vertrokken was, heb ik nog contact gehad met Marian. Ze zei: "We waren er al bang voor, vooral toen jullie bezig waren die krantenwinkel te verkopen, we dachten dat hij er met het geld vandoor zou gaan. Ze hadden niets tegen mij durven zeggen: ze waren bang onze relatie kapot te maken. Ze wisten wel dat Herman niet helemaal zuiver op de graat was, maar het kon toch zijn dat hij zijn leven gebeterd had. Volgens een andere halfbroer was Herman waarschijnlijk zelfs nog officieel getrouwd met een zekere Ria." Een zus vertelt nog dat Herman als kind met nephorloges leurde en Nederlandse bezoekers van De Zomertuin menen in hem stellig een tapijtenverkoper te herkennen.

In zijn brieven vertelt Herman dat hij getrouwd is geweest met een vrouw die zich had aangesloten bij de Mormonen. Na de scheiding was ze met hun drie kinderen naar Utah, in de Verenigde Staten, vertrokken. Herman kan mooie brieven schrijven. Christine heeft een hele verzameling. "Ik wil niet dat je jezelf zorgen maakt en bang bent dat ik een streep onder onze relatie zou zetten, dus zet dat maar uit dat mooie hoofdje van je!!!" en "Zijn er andere dingen mijn lieve schat, hetzij zakelijk of anderzijds, die je een beetje bezorgd maken? Zeg het me dan, dan zoeken we samen naar een goede oplossing."

Christine is inderdaad enigszins bezorgd: ze vindt dat Herman een beetje hard van stapel loopt. Haar oudste dochter mag Herman helemaal niet en wil niet meer thuis wonen als hij er ook is. Maar met de Kerstdagen van 2002 heeft Herman het toch voor elkaar: hij trekt bij Christine in. Immers, niemand wil een eenzame kerst?

Als Herman bij haar woont, wekt hij de indruk dat hij aan een boek werkt: hij zit altijd achter de computer. Op gezette tijden print hij een wetenschappelijke verhandeling uit, bijvoorbeeld over communicatie, hedendaagse sociologie en de filosofieën van Aristoteles. ‘Geschreven door H. van S.’ staat er prominent boven, maar Christine denkt dat hij stukken van internet haalde en daar zijn eigen naam bij plaatste. "Ik weet nu dat hij die computer voor heel andere dingen gebruikte: hij was altijd bezig met het zoeken naar andere vrouwen."

Verder doet hij de boekhouding voor Christine. "Spijtig genoeg," zegt ze nu. "Maar ik had zoveel behoefte aan iemand die er voor mij was, dat ik het niet erg vond dat hij niet werkte. Hij zei dat hij leefde van rente. Achteraf weet ik dat al die keren dat hij naar Nederland moest, zogenaamd voor zaken, dat hij naar andere vrouwen ging. Hij had contact met minstens vijf of zes andere vrouwen. In België had hij zelf niets, hij had geen adres, geen bankrekening. Hij heeft bij de Postbank een rekening geopend op mijn naam. Daar zou hij ook geld op storten, maar ik kreeg er nooit een afschrift van. Hij zorgde er wel voor dat hij thuis was als de post kwam. In de drieëneenhalf jaar dat hij bij mij heeft gewoond, heeft hij alleen op mijn kosten geleefd, hij maakte geld van mijn rekeningen over naar de Postbank, waar hij het met zijn pasje vanaf haalde. Wettelijk gezien heeft hij waarschijnlijk niets strafbaars gedaan. De cadeaus die hij mij gaf, met moederdag en voor mijn verjaardag, blijk ik ook allemaal zelf te hebben betaald."

In 2006 moet Het Zomerhuis worden verbouwd. De kosten zijn 12.500 euro. Christine vindt dat Herman daar de helft van moet betalen: het is ook zijn project, hij leeft er ook van. Herman vindt het prima: half april komen zijn beleggingen in Shell vrij en kan hij beschikken over 400.000 euro. Een van zijn dromen is een appartementje aan zee. Omdat hij toch geld genoeg heeft, stelt hij voor een appartement aan te kopen. Samen met Christine zoekt hij een appartement in Oostende uit, in ‘residentie Albert-Elisabeth’. Eind april tekent hij een voorlopig koopcontract en er lijkt geen vuiltje aan de lucht, de notaris heeft alleen nog een uittreksel van zijn geboortebewijs nodig. Op de eerste dinsdag in mei vertrekt hij naar Rotterdam om de papieren in orde te brengen. Christine: "Toen kreeg ik een telefoontje van de notaris, waar het voorschot bleef. Het ging om 14.800 euro. Ik zei: ‘Dat is toch al geregeld?’ Niet dus. Ik heb zijn voicemail ingesproken, hij belde terug: ‘Het is allemaal geregeld, ik zal de notaris bellen.’ Maar daar was dus niets van waar en hij was er wel vandoor met mijn auto en mijn bankpas." De notaris schrijft een niet al te vriendelijke brief aan de Heer H. van S.: "Ik betreur ten zeerste Uw gebrek aan correctheid in deze." Christine: "Ik heb de notaris nog gesproken, maar die zei: ‘Hij heeft niks strafbaars gedaan, we kunnen niets op hem verhalen.’ Gelukkig had ik niks getekend."

Na vijf dagen komt hij de auto terugbrengen. Christine: "In die vijf dagen heeft hij 500 euro opgenomen. Terwijl hij al weg was bij mij. Dat is misschien het enige strafbare feit. En ik heb bij de politie aangifte gedaan van diefstal van de auto. Achteraf blijkt dat hij al langer van plan is geweest begin mei te vertrekken: in de maanden daarvoor heeft hij een voorraadje contant geld aangelegd, waarschijnlijk om een goede indruk te maken op zijn nieuwe vriendin. Haar foto heb ik op de computer kunnen achterhalen."

Christine: "Hij leeft op kosten van zelfstandige vrouwen. Als de grond te heet onder zijn voeten wordt, vertrekt hij. Ik denk dat hij het bij mij nog het langst heeft uitgehouden. Ik heb de telefoonnummers van vijf à zes vrouwen kunnen achterhalen."

Christine heeft met een aantal van hen contact opgenomen. Zo vertelde ene Sita dat het tussen haar en Herman niet tot een afspraak was gekomen omdat hij nogal expliciete wensen had op seksueel gebied: hij zocht een dominante vrouw, die hem met een zweep wilde afranselen. Ene Susan sprak vijf keer met hem af, maar ook zij voelde niets voor sm en toen ze dat duidelijk had gemaakt was hij ‘vreselijk agressief’ geworden. Bij Agnez bleef het bij één afspraak. Christine: "Bij al die vrouwen begon hij meteen over zijn sm-voorkeur. Ik ben daar ook nooit in meegegaan, maar blijkbaar kon hij zich daar bij mij overheen zetten. Ik dacht dat hij hier echt gelukkig was, dat hij de kinderen ook graag mocht. Ik zat zo diep in de put toen ik hem leerde kennen... Daar heeft hij zó misbruik van gemaakt. Ik weet nu ook dat hij bijvoorbeeld met die Agnez heeft afgesproken toen hij nog bij mij woonde: hij moest zogenaamd voor zaken naar Hulst." (Op de foto links een van de nieuwe slachtoffers van Herman)

Begin juni stond Herman ineens weer voor de deur, alsof er niks was gebeurd. "Ik heb gezegd dat hij maar eens moest gaan werken en niet moet leven op kosten van vrouwen. Hij gaf toe dat hij inderdaad helemaal geen geld had en dat hij mij met dat appartement aan het lijntje had willen houden. Hij is boos weggegaan. Ik heb gezegd dat hij tot het weekeinde de tijd had om zijn kleren te komen halen. Ik kan daar toch niets mee en het zou zonde zijn als zijn nieuwe vriendin allemaal geld moet uitgeven om voor hem nieuwe kleding te kopen."

KADER I

Het laatst bekende woonadres van Herman van S. is in Tegelen, aan het Glazenapplein. Volgens Christine huurde hij daar een kamer bij Miranda*(niet haar echte naam). "Ik kwam hem tegen in een café. Met Kerst is dat vijf jaar geleden," zegt ze. "We zijn samen gaan wonen. Hij stond nergens ingeschreven. Hij vertelde dat hij uit Rotterdam kwam, een vrouw en twee kinderen had en gescheiden was. Hij had een relatie gehad met Sofie, een vrouw uit Tegelen."

Deze Sofie komt voor als vennote in de vof Ploos van Amstel, waarvan Van S. directeur was. Ze wordt ingeschreven op 1 april 1999, de vof eindigt op 1 oktober 1999.

Tijdens zijn relatie met Miranda is hij stiekem bezig met een nieuw slachtoffer, dit keer in België. Miranda: "Ik kwam thuis van mijn werk, hij zei: ik moet naar België, maar ik heb geen geld. Hij had zelf geen inkomsten. Ik gaf hem iedere dag 50 euro, daardoor ben ik in de schulden geraakt. Hij zou mij bellen. Een schoonzus van mij vertrouwde het niet, we zijn op de computer gaan kijken en toen bleek dat hij een andere vriendin had in België. Een paar dagen later belde hij dat hij terugkwam. Ik zei: "Je komt er niet meer in." Ik heb nooit meer contact met hem gehad en ik wil nooit meer iets met hem te maken hebben. Ik vind het een misselijk, vies mannetje. Ik vond later ook allerlei rekeningen die ik had moeten betalen, die hij had verstopt. Hij zei vaak: "Er is geen post". Ik kwam ook papieren van hem tegen, van de belasting, waaruit bleek dat hij een miljoenenschuld had."

De sm-voorkeur van Herman is Miranda bekend, "maar ik heb dat ook nooit gedaan."

KADER II

Herman en Neelie

Wat is er waar van wat Herman allemaal heeft beweerd? Omdat Christine meer over zijn achtergrond wilde weten, stelde hij voor haar een uitvoerig curriculum vitae samen. Het is te veel om op te noemen, vandaar een kleine greep. Te beginnen met Bram Peper, voormalig burgemeester van Rotterdam en zijn echtgenote mevrouw Neelie Smit-Kroes (geschreven als Nelie Simt-Kroes), voormalig minister van Verkeer en Waterstaat.

Volgens Christine kende hij vooral Neelie Smit-Kroes goed. "Hij gaf haar wel eens kledingadvies. ‘Allez, wat hedde nu weer aan?’ zei hij tegen haar, en dan luisterde ze ook naar hem. Wat er van waar is, weet ik niet."

We sturen een e-mail naar mevrouw Kroes. Haar woordvoerder zou in het rijtje referenties van Herman van S. niet misstaan: dat is Jaime de Bourbon-Parme, zoon van prinses Irene en tweelingbroer van prinses Margarita. Hij schrijft: "Dank voor uw bericht waarin u vraagt of Mevrouw Kroes dhr. Herman A. van S. kent. Mevrouw Kroes kent deze man niet. Succes met uw onderzoek."

Wat wel klopt is zijn bewering dat enkele compagnons van de vof Ploos van Amstel kort na elkaar zijn overleden. Toen de vof op naam kwam van Van S., was het vestigingsadres Tegelseweg 168 in Venlo. Dat is een woonhuis. Een buurvrouw is erg achterdochtig als we aanbellen en niet voor niets: ze heeft al eens een erg boze meneer op de stoep gehad, wiens echtgenote met buurman Van S. in zee was gegaan.

Van S. zou voorzitter zijn geweest van de Stichting Polen 1980 en van een stichting voor Roemeense weeskinderen. De Polen duiken ook op in zijn belangrijkste referentie: "Prinses Juliana, voor deze de laatste commandeur van het Koninklijk Jacht "de Piet Hein", betrokken bij de Stichting Polen 1980-1981". Van de Stichting Polen is niks terug te vinden.

Als werkervaring geeft hij ondermeer op: van 1973 tot 1975 groepsleider Stichting Helpt Elkander in Rotterdam. Dat is een volkstuinvereniging.

Hij was ook directeur van het juridisch adviesbureau Fortuna. Niets van terug te vinden.

Hij geeft aan dat hij heeft meegewerkt aan de publicatie '11e september' in opdracht van de Lijst Pim Fortuyn. Reactie van de persdienst van de LPF: "Navraag bij de politieke vereniging Lijst Pim Fortuyn heeft geen heer Van S. kunnen herkennen als ‘relatie’. Reden waarom de medewerking aan de door u genoemde publicatie vanuit de LPF niet kan worden bevestigd."

KADER III

Geen reactie van Herman van S.

Wat zegt Herman van S. zelf? Op een bericht naar een recent e-mailadres reageert hij niet. We spreken een paar keer de voicemail in van zijn mobiele nummer, één keer komt hij aan de lijn. "Ik zit in bespreking, kunt u straks terugbellen?" Dat kan, maar dan treffen we steeds weer de voice-mail.