Op 27 mei 2007 besteedt Peter R. de Vries in zijn programma aandacht aan de loods op industrieterrein De Heining in Amsterdam, waar Freddy Heineken en chauffeur Ab Doderer na hun ontvoering werden vastgehouden. Aanleiding is het voornemen van de gemeente Amsterdam het pand te slopen: men wil deze 'zwarte bladzij' uit de geschiedenis van de stad wegpoetsen. In het programma komt ook Sjerp Jaarsma aan het woord. Hij organiseerde de Heineken Kidnap Tour, een rondgang door Amsterdam waarbij de belangrijkste plekken worden bezocht die met de ontvoering te maken hadden. De busrit, met Sjerp als reisgids, eindigde in de loods, waar een permanente expositie was ingericht en waar men met eigen ogen nog de geheel intact gelaten hokken kon bekijken. In 2005 maakte ik voor Aktueel de volgende reportage over Sjerp en zijn tour. Het was in de periode dat miljonairsdochter Claudia Melchers net was ontvoerd, dat wakkert de belangstelling voor 'oude' ontvoeringszaken altijd weer even aan.

          De Heineken Tour, het meest getapt 

Nee, Sjerp Jaarsma heeft geen Claudia-Melchers Kidnaproute op zijn programma staan, maar de ontvoering van de miljonairsdochter wakkert de interesse voor zijn Heineken-Kidnap Tour door Amsterdam wel aan. "Bij elke ontvoering van dit type is het natuurlijk weer raak. Alle grote zaken uit het verleden worden weer opgerakeld. Maup Caransa, Toos van der Valk." Wat beweegt een 37-jarige Friese grasdroger om in Amsterdam toeristen langs de ontvoeringslocaties te leiden?

"Het weiland is groen voor de haas." Details uit de Heineken-ontvoering uit 1983 - zoals dit codebericht uit een advertentie in De Telegraaf - horen inmiddels zo'n beetje bij het collectief geheugen van de Nederlanders die het destijds allemaal bewust hebben meegemaakt. Eén van hen was een toen 15-jarige jongen uit het Friese Oudemirdum, Sjerp Jaarsma.

"Wij woonden tegenover het politiebureau. Die cellen heb ik ook wel eens gezien, misschien heeft het daar ook nog wel mee te maken, maar ik bezorgde ook kranten en weekbladen. Toen Freddy Heineken en zijn chauffeur Ab Doderer werden ontvoerd, was ik er meteen al door gefascineerd, ik heb alles gelezen wat erover geschreven werd."

Vooral het boek van Peter R. de Vries maakt veel indruk op hem, maar het duurt nog tot 2003 voor hijzelf eens een kijkje gaat nemen op de plekken waar het allemaal was gebeurd. "Zo is het begonnen," zegt Sjerp, de vlot pratende Fries die nu in Balk woont, maar elke week ook in Amsterdam te vinden is. Gemiddeld één keer in de week houdt hij met een volle bus de Heineken Kidnap Tour. Doordeweeks met schoolklassen en als personeelsuitje, in het weekend met mensen die zich individueel aanmelden, voornamelijk via zijn website Heinekenkidnapping.com. Sjerp fungeert zelf als reisgids.

"Peter de Vries zei pas nog, toen ik hem interviewde over de ontvoering, dat ik er bijna meer vanaf wist dan hij, terwijl hij toch de expert is." Het exclusieve interview met de misdaadverslaggever is tijdens de tour te zien.

De meeste deelnemers hebben net als Sjerp zelf het boek van De Vries over de Heineken-ontvoering gelezen en willen met eigen ogen de plaatsen van het delict wel eens zien: de plek waar de plannen zijn beraamd (foto links, het pand boven de bloemenzaak in de Van Hallstraat), het tunneltje bij het Amstelhotel en vooral de loods, waar de biermagnaat en zijn chauffeur drie weken onder erbarmelijke omstandigheden werden vastgehouden.

Dat die loods bewaard is gebleven, is een combinatie van toeval en geluk. Sjerp: "Toen ik in 2003 op zoek ging naar de loods, kwam ik in contact met Nico Schaaf. Zijn vader had in 1984 het hele pand van de ontvoerders gekocht, uit de executie van de belasting. Dat was de timmerfabriek, met het kantoorgedeelte, maar ook de romneyloods. Van het gedeelte waar Heineken en Doderer werden vastgehouden moest hij tot 1987 afblijven, in verband met een eventuele reconstructie. Het proces tegen Cor van Hout en Willem Holleeder, die al die tijd in Parijs hadden gezeten, was nog niet afgerond."

Er zijn wel eens twijfels geweest over de vraag of het de bedoeling van de ontvoerders is geweest ook Doderer mee te nemen, of ze niet eigenlijk alleen Heineken zelf hadden willen ontvoeren, maar de loods laat daarover geen misverstand bestaan: er zijn duidelijk twee aparte cellen getimmerd. Sjerp: "Freddy Heineken is zelf een keer teruggeweest in de loods, in de jaren tachtig. Hij heeft even binnen gekeken, in de cel waar hij gezeten had. Hij heeft toen een stukje wc-papier afgescheurd van de rol die daar nog lag en hij vertelde dat hij dat tussen zijn polsen en handboeien had gedaan om de pijn te verzachten. Toen hij uit de cel kwam, zei hij: 'Jullie moeten hier een museum van maken, dan verzorg ik de biertap.'

Dat zal hij wel als grap bedoeld hebben, maar Nico Schaaf speelde later wel met het idee er iets mee te doen. Zijn vader had een bedrijf naast de timmerfabriek, Nico kwam daar als kind ook vaak en kende de ontvoerders dus ook wel."

Sjerp begint zijn tour in het oudste café van Amsterdam, Karpershoek, waar uiteraard Heineken uit de tap vloeit. Van daar gaat het naar de Staatsliedenbuurt waar de ontvoerders opgroeiden, naar de bloemenzaak waar op de bovenverdieping het hele ontvoeringsplan werd gesmeed, naar het hoofdkantoor van Heineken aan het Tweede Weteringplantsoen, waar de eigenlijke kidnap plaatsvond, naar de tunnel bij het Amstelhotel waar de vluchtauto door verdween, door de Jordaan, waar de ontvoerders aan de stamtafel zo graag hun pilsje pakten, en tenslotte naar de loods.

Jaarsma kent alle details. "Die tunnel bij het Amstelhotel was alleen toegankelijk voor fietsers. Martin Erkamps heeft van tevoren twee paaltjes weggehaald en in het water gegooid, zodat de auto er doorheen kon."

Dat de politie in eerste instantie de cellen in de loods niet kon vinden, is goed voor te stellen: ze waren onvoorstelbaar goed weggewerkt en volkomen geluiddicht gemaakt. Een knap staaltje vakmanschap van timmerman Jan Boellaard. Van buiten was er aan de loods niets te zien en binnen liep je tegen een dichte wand waarvan je niet kon vermoeden dat er nog een ruimte achter moest zitten. "Bovendien was het hele afgetimmerd gedeelte nog eens compleet bedekt met een lading houtwol. Dat was er gewoon rechtstreeks vanuit de timmerfabriek in geblazen."

Sjerp is van beroep grasdroger, maar hij zou het als misdaadverslaggever waarschijnlijk ook niet gek doen: hij sleepte twee primeurs in de wacht, die hij doorspeelde naar verschillende media en die heel wat aandacht trokken. In 2003, kort na het begin van zijn Tour, ontdekt Sjerp wie de chauffeur is geweest die destijds met het losgeld door half Nederland is gereden om het uiteindelijk bij een viaduct tussen Utrecht en Arnhem van het talud te gooien.

"Dat was Dick Steffens. In de codeberichten van toen heette hij eerst De Haas en later De Muis. Ik heb met hem een keer in een volle bus die hele losgeldroute gereden." En in februari 2005 slaagt Sjerp erin de laatste foto te maken van Frans Meijer op Nederlandse bodem. Frans vertrekt naar Paraguay, nadat hij zijn straf heeft uitgezeten. "Ik had een enkeltje Londen geboekt om maar met hem mee te kunnen door de douane."

Tijdens de Tour komen de andere grote ontvoeringen - ook internationaal - wel even aan de orde, maar het draait uiteindelijk allemaal om Heineken. "Ik noem nu natuurlijk Claudia Melchers ook, maar we bezoeken niet de plekken waar het is gebeurd. Ik houd het bij de Heineken-ontvoering. Pas zei iemand nog dat ik er meer van afweet dan de ontvoerders zelf..."