Hij is knap en charmant, maar ineens kan hij levensgevaarlijk worden: Johan (‘John’) Stellingwerf. Nakomertje van een advocatenechtpaar uit Sassenheim. In heel Europa jaagt de politie op hem omdat ze hem als een gevaarlijke zedendelinquent beschouwen. Wat hij precies op zijn kerfstok heeft, wil men niet bekendmaken, maar het moet op z’n minst gaan om gewelddadige verkrachtingen. Gevreesd wordt dat hij van kwaad tot erger zal gaan. Waar ging het mis met de onderwijzer annex fotomodel?

"Johan heeft paard gereden vroeger op een manege in Noordwijkerhout waar ik toen ook paard reed. Daar was hij al zo raar en erg agressief. Als hij boos was sloot hij je op in een stal en liep weg. Je kon vaak weer uit de stal als er iemand anders aan kwam. Heb hem ook een aantal keer in een bar-dancing gezien in Noordwijk. Echt een engerd!! Ik vind het heel erg voor zijn slachtoffers en wens hun veel sterkte toe! En ik hoop dat hij snel gepakt wordt! Wel bizar dat iemand die je kent zo op die manier op de tv e.d. tevoorschijn komt." Schrijft ‘Merel’ uit Alkmaar in een reactie op een website. De tips stromen binnen, maar op het moment dat wij dit schrijven weet Johan toch al wekenlang uit de greep van de politie te blijven.

Het publiekelijk tonen van zijn foto, met naam en toenaam, is een erg ongebruikelijk middel van de recherche, dat slechts in noodgevallen wordt toegepast. Onder anderen bij de ontsnapte tbs’er Wilhelm S., waar het inderdaad niet overdreven was: de voortvluchtige Wilhelm vermoordde Albert Luchies.

De 25-jarige Johan Stellingwerf lijkt een meester te zijn in het zich onopvallend kunnen gedragen. Dat verklaart ook waarom hij jarenlang een dubbelleven kon leiden, zonder dat iemand wist wat er met hem aan de hand was. Al waren er al heel lang signalen.

"Ik vraag me af of hij eerder hulp heeft gehad. Op de middelbare school was hij helemaal niet knap of populair en werd heel erg gepest. Hij was altijd alleen in de pauze en had absoluut geen aansluiting bij anderen. Hij weet gewoon niet hoe hij op een normale manier contact met mensen moet maken. Ik weet dat het heel erg is wat hij gedaan heeft maar toch vind ik het heel zielig voor hem dat hij niet eerder goede hulp heeft gehad," schrijft een vroegere schoolvriendin van hem.

Rond zijn twintigste was Johan Stellingwerf onderwijzer in opleiding. Hij gaf aardrijkskunde en economie op scholen in Rijnsburg, Noordwijk, Amsterdam en Den Haag. Tussendoor studeerde hij. Als leraar functioneerde hij niet goed: hij kwam vaak niet opdagen en kreeg telkens ontslag. Later is hij doctorandus en is hij als promovendus – assistent in opleiding - verbonden aan de faculteit Bedrijfskunde aan de Rijks Universiteit Groningen en aan de faculteit ruimtelijke economie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Ook hier kwam hij, zowel in Groningen als in Amsterdam, zelden opdagen. In Amsterdam schijnt men hem zelfs helemaal nooit te hebben gezien, hoewel hij zich daar wel had aangemeld.

Het lijkt een vast patroon. Zo meldde hij zich ook aan bij het Amsterdamse modellenbureau Anti-models, maar ook daar was hij verder op geen enkele manier actief, er stonden alleen wat foto’s van hem op de modellensite. Hij meldt dat hij ‘fitness en judo’ als hobby’s heeft.

Innemend, agressief en sterk: het is een combinatie waar vermoedelijk tientallen jonge vrouwen de laatste jaren mee te maken hebben gekregen. Hij sloeg vooral toe in kroegen en discotheken in de regio Amsterdam en Leiden. Het heeft waarschijnlijk lang geduurd voor er aangiften binnenkwamen: slachtoffers lopen niet zo snel naar de politie als ze in eerste instantie vrijwillig met een man zijn meegegaan. Maar het moet steeds erger zijn geworden, de politie is al geruime tijd naar hem op zoek, al wil men niet kwijt hoeveel vrouwen er misbruikt zijn. Wél dat men hem als ‘zeer gevaarlijk’ beschouwt en dat er ernstig rekening mee wordt gehouden dat hij veel meer slachtoffers heeft gemaakt dan tot nu toe bekend is. Al is de kans groot dat door de publiciteit ook anderen nu aangifte doen.

Wat drijft de advocatenzoon? De manier waarop hij voornamelijk jonge meisjes benadert – rond de achttien jaar – is steeds hetzelfde. Hij doet alsof hij portier is in discotheken in de Bollenstreek. Hij drinkt alleen cola en zoekt als een gluurder een slachtoffer uit, dat hij later op de avond benadert. Heel vaak met succes: hij heeft een vlotte babbel en hij ziet er goed uit. Als hij eenmaal beet heeft, gaat het mis. Hij kan niet op een normale manier met mensen omgaan. Hij wenst niet te worden tegengesproken, wat hij wil moet gebeuren. Vrienden heeft hij nooit gehad, hij is een echte eenling. Volgens deskundigen is hij een narcist: iemand die alleen zichzelf belangrijk vindt en die woedend wordt als zijn eer wordt gekrenkt, als hij zich gekwetst voelt. En dat voelt hij zich al snel.

Uit het feit dat het Openbaar Ministerie besloot Nederland te waarschuwen tegen hem en dat er een Europees opsporingsbevel tegen hem werd uitgevaardigd, blijkt hoe gevaarlijk justitie hem acht. Volgens richtlijnen van de Raad van de Europese Unie mag zo’n waarschuwing alleen worden gegeven als er sprake is van verkrachtingen. Aanranding en het plegen van ontucht is niet voldoende voor zo’n zware maatregel.

Over zijn familie is niet veel bekend, behalve dat zijn ouders in Sassenheim een advocatenkantoor hadden. Beiden waren werkzaam als advocaat, maar ze inmiddels vanwege hun leeftijd al geruime tijd niet meer actief. Zoon Johan is altijd een probleemkind geweest, ondanks zijn intelligentie. Zo wordt in de oude woonbuurt van de familie gezegd dat hij onder psychische behandeling zou staan in een Amsterdams ziekenhuis. Op zijn oude school herinnert een klasgenoot zich hoe Johan een leraar probeerde te wurgen omdat hij geen tien had gekregen: de agressie en het perfectionisme zat er toen ook al helemaal in.

Tenslotte een reactie van een oud-klasgenootje, Tineke, die schrijft:

"Toen ik 11 was had ik twee weekjes verkering met hem, omdat hij toen zo lief was. Alleen: hij zat altijd in zijn woorden boeken Duits, Frans en zo te lezen. Hij had het toen al dat hij leerde, maar dat vond ik op die leeftijd absoluut niet interessant. Nu is het al 14 jaar geleden en nu blijkt hij zo te zijn. Ik heb echt twee dagen gedacht: hoe is het mogelijk dat iemand zo kan worden? Ik hoop dat hij zal boeten voor wat hij gedaan heeft en dat hij psychische hulp krijgt. Maar meestal als ze zo doen, krijgen ze die kronkel er niet meer uit en zal hij altijd in deze herhaling blijven vallen. Laten we hopen van niet."

Een bericht over Stellingwerf en mogelijke betrokkenheid bij twee onopgeloste moordzaken staat hier