De kruitdampen van de oorlog in de Amsterdamse onderwereld zijn nog niet opgetrokken of een nieuw strijdtoneel dient zich aan: de hoerenbuurt aan de Achterdam in Alkmaar. Het ziet er naar uit dat twee groepen hier een strijd op leven en dood gaan uitvechten. Het om vele redenen opmerkelijke bezoek van Willem Holleeder aan top-crimineel Mink K., in de gevangenis in Scheveningen, moet ook in dit rosse licht worden gezien. Aktueel sprak met Mink die zich vooral opwindt over het bericht dat zijn oude boezemvriend Stanley H. hem op de dodenlijst heeft gezet.

(reportage uit november 2006)

"Het gaat hier donderen," zeggen insiders uit het Alkmaarse rosse circuit. De Achterdam in de kaasstad is een van de bekendste hoerenbuurten van Nederland. Jarenlang was dit het domein van gewezen Heineken-ontvoerder Cor van Hout, die samen met Willem Holleeder na hun vrijlating miljoenen investeerde in onroerend goed, onder anderen in ‘ramen en bordelen’. Van Hout was voornamelijk actief in Alkmaar. Na zijn dood kwam een aantal panden via Johan V., alias de Hakkelaar, in handen van Willem Holleeder. Dat zou allemaal geen probleem zijn, ware het niet dat de zogenaamde Joego-maffia onder leiding van de onlangs vrijgelaten Jotcha Jocic óók inzet op de Achterdam en zich niet door de groep-Holleeder de kaas van het brood zal laten eten. Kleinere ondernemers kiezen dan ook eieren voor hun geld en verlaten het strijdtoneel: de rosse oorlog om de Achterdam kent straks alleen verliezers.

Wat heeft de mysterieuze top-crimineel Mink K.(45) hier mee te maken? Voorzover bekend houdt hij zich niet bezig met prostitutiepanden. Bovendien zit hij al vast sinds 1999. Maar op het schaakbord van de onderwereld wordt hij nog altijd gezien als de koning: hij kent ze állemaal en hij wéét alles. Als hij echt zijn mond open zou doen, ‘dan kunnen ze het hele zootje in één keer inladen’, wordt met enige stelligheid beweerd door mensen die het kunnen weten.

Zijn boeiende contacten zijn ook de reden dat justitie hem met alle mogelijke middelen probeert achter de tralies te houden. In 1999 werd hij veroordeeld voor betrokkenheid bij een wapenvondst aan de Nachtwachtlaan in Amsterdam. Een zaakje dat aan alle kanten stinkt. Behalve justitie gelooft niemand dat deze vondst een toevalstreffer was: er was in de onbewoonde flat wateroverlast geweest. Er worden vingerafdrukken van Mink aangetroffen. Uiteindelijk is de conclusie dat hij ‘als vriendendienst’ naar de wapens heeft gekeken om de waarde te bepalen. Of omdat hij, in samenwerking met crimefighter Fred Teeven, bezig was een ‘informatiepositie in het milieu’ op te bouwen. Hoe dan ook, hij wordt veroordeeld. Maar als hij in 2004 dreigt vrij te komen, wordt er een nieuwe verdenking tegen hem ingebracht: hij zou betrokken zijn geweest bij de aanslag op drugshandelaar Jaap van der Heiden in Alkmaar, in 1994. De man werd met een voordeurbom opgeblazen. De verdenking tegen Mink K. is flinterdun, maar hij zit er nog wel steeds voor vast. De laatste ontwikkelingen geven aan dat hij vermoedelijk zeer binnenkort wordt vrijgelaten en dan kan het echte schaakspel beginnen.

In de zomer van 2005, als Willem Holleeder volop in beeld is bij het onderzoek naar de moord op vastgoed-ondernemer Willem Endstra, brengt Holleeder een bezoek aan Mink K. in de gevangenis in Scheveningen. Weinig mensen wisten van de ‘topontmoeting’, heel veel mensen zouden dolgraag willen weten wat de heren te bespreken hadden. Justitie zou hebben geprobeerd het gesprek op te nemen, maar dat zou mislukt zijn. De ontmoeting op zich is al hoogst opmerkelijk. Mink K.: "Ik besteed mijn bezoek meer in sociale kring, aan mensen in directe omgeving, mijn moeder, mijn vriendin of andere directe kennissen, dan aan relaties die je bij gelegenheid nog wel eens op straat tegenkomt, die zie ik dan wel weer als ik eruit ben. Willem Holleeder had de behoefte eens bij mij langs te komen, nou dat kan dan, als het niet anders kan, als het dringend of noodzakelijk is, dan is mijn loket open."

In het boek van Harry Lensink over ‘Stille Willem’ wordt Mink K. aangeduid als een ‘beroepsouwehoer’. Inderdaad laat hij zelden het achterste van zijn tong zien. Hij geeft wel toe dat het een uitzonderlijke ontmoeting was. "Ja, het was ook een beetje tegen mijn gewoonte in, dat zeg ik eerlijk. Op het moment dat ik aangehouden ben, in 1999, heb ik mezelf op het standpunt gesteld: ik zit binnen. Om die reden heb ik niemand gezien. Achteraf, alles overziend, zeg ik: misschien is dat niet zo verstandig geweest. Als er personen vroegen of ze langs konden komen, zei ik: ‘Nee, ik zie je wel buiten.’ Een aantal van die personen is er nu niet meer. Ik had ze liever wel gesproken, dan was ik mogelijk nog wat wijzer geworden en hadden ze in ieder geval misschien nog verteld waar ze mee bezig waren."

Als we Mink mogen geloven ging het met Holleeder om ‘een oppervlakkig praatje. "De hoofdreden was dat hij Sandra bij zich had, de weduwe van Sam Klepper. Ik kende Sam goed, dat was een goede vriend van me, ik had van verschillende mensen een uitnodiging gehad om eens te komen praten, maar het werd steeds uitgesteld omdat ik steeds langer in voorarrest bleef. Op een gegeven moment moest ik weer zeggen: het duurt wéér langer. Toen heb ik tegen Holleeder gezegd: kom maar langs. Van hele bezoek heb ik vijf kwartier met Sandra gesproken, waar Willem bij was. Sandra heeft zo haar belevingen en ervaringen verteld. Daarna heb ik drie kwartier met Willem alleen gesproken, over zijn toestand, wat er in die tijd in de krant was verschenen, dat las ik natuurlijk ook. Het was heel oppervlakkig, je begrijpt, ik zat natuurlijk binnen, in een bezoekzaal, waarvan ik weet dat ze mijn bezoek afluisteren, dus stel je niet al te veel voor van dat bezoekuurtje en het gesprek."

De echte reden van het bezoek moet zijn geweest dat Holleeder duidelijkheid probeerde te krijgen over de rol van Mink. De kaarten van de onderwereld waren de laatste jaren nogal door elkaar geschud: aan welke kant stond Mink en welke partij zou hij kiezen als het er straks op aan gaat komen? Bijvoorbeeld in een conflict rond de Achterdam – al is dat onderwerp waarschijnlijk niet met zoveel woorden genoemd.

Hoe staat Mink tegenover Cor van Hout en Willem Holleeder? Hij kende hen beiden al toen ze nog op goede voet stonden met elkaar. Mink: "Als ze samen waren, was Cor de woordvoerder, de man van de vrolijke noot, de kroegtijger. Maar Willem is geen ongezellige kerel. Bij sommige gelegenheden word je eens aan elkaar voorgesteld en dan heb je wat oppervlakkige gesprekken."

Het probleem zit ‘m eigenlijk in de rol van Stanley H., ooit leermeester en boezemvriend van Mink, maar de laatste jaren zijn er steeds meer signalen die erop duiden dat Stanley afstand neemt van Mink en toenadering zoekt tot Holleeder. Zo zou Stanley samen met Holleeder de aandacht willen richten op de Achterdam in Alkmaar. Als de grote clash komt met de Joego’s, aan welke kant staat Mink dan? Dat moest Holleeder weten en dat was de echte reden van zijn bezoek. Mink laat zich daar in het geheel niet over uit. Hij gaat ervan uit dat alles wat er gezegd is, is opgenomen. "Ze gebruiken hele fijne microfoons. En ze kunnen achtergrondgeluiden wegfilteren, dat is een klein kunstje." Echt belangrijke zaken zouden ze dus niet hebben besproken: "Je zit zo dicht op elkaar dat degene die naast je zit bijna het hele gesprek kan meeluisteren. Misschien was het voor iedereen heel interessant geweest, maar voor mij was het een sociaal praatje. Misschien wereldschokkend voor anderen, maar zo heb ik het niet ervaren." Bronnen in het milieu weten echter te melden dat het gesprek voor Holleeder ‘niet helemaal naar wens verliep.’ En dat kan maar één ding betekenen: Mink kiest partij voor de Joego’s onder leiding van Jotcha, die de laatste tijd al een paar keer aan de Nederlandse kust is waargenomen.

Wat dat betreft is het een stuk overzichtelijker geworden: Mink K. en Jotcha aan de ene kant, Stanley H. en Holleeder aan de andere kant. Op welke partij zetten de bookmakers hun geld, wie legt er het eerst het loodje, letterlijk of figuurlijk?

MINK EN STANLEY

"Als Stanley boos op mij is, begrijp ik niet waarom hij dat aan een journalist vertelt en niet aan mij. Ik ken die man al zo lang. Als hij iets op zijn hart heeft, kan hij ook een boze brief schrijven." Zegt Mink K. over zijn leermeester en beste vriend Stanley H. die zou boos op hem zijn, vanwege de wapenvondst aan de Nachtwachtlaan en over Mink’s gesprekken met Fred Teeven. Vrij Nederland van 23 september schetst een portret van de in 1946 geboren Hagenees Stanley H., de ‘kouwe ouwe’ met als een van de conclusies dat Stanley af zou willen van Mink. Willem Endstra had dezelfde geruchten opgevangen. In de achterbankgesprekken zegt hij dat Stanley zijn vroegere maatje nu beschouwt als een ‘steen in zijn schoen’ en dat ze Mink, ‘hun eigen man’, willen vermoorden zodra hij vrijkomt. Vanwege die wapens in de Nachtwachtlaan en omdat hij met de politie zou hebben gepraat.

Mink kent de verhalen. "Het kan best zijn dat hij over bepaalde dingen niet te spreken is. Dat kan voorkomen. Dat heb ik ook, dat is wederzijds, er is altijd wel wat. Je hebt altijd mensen die je lastigvallen met prietpraat, maar als hij iets op zijn hart heeft, laat hij het mij in mijn gezicht vertellen. Het kan ook zijn dat er in het circuit geruchten gaan van mensen die iets menen, dat ze iets gehoord hebben." Probleem is dat Stanley en Mink al jarenlang geen contact meer met elkaar hebben. "Ik heb met niemand contact, sinds ik in 1999 ben gedetineerd. Dat is een bewuste keus geweest. Stel nou dat Stanley dat echt heeft gezegd, dan moet je je afvragen of die man een stukje van de film heeft gemist. Als het nou zo zou zijn dat ik met de politie had gepraat, wat loopt hij dan buiten? Ik zit vast, maar dan had hij toch vast moeten zitten? Doe mij nou één plezier. Misschien is dit een breinbreker voor de gemiddelde Nederlander, maar zet het dan maar in je stuk voor de mensen die meer dan één hersencel hebben: van de laatste 11 jaar zit ik er 9 vast. Als enige van het héle zootje! Van iedereen in het hele segment, die allemaal nog rondlopen of nu op hun rug liggen. Dus wie heeft het nou over met de politie gepraat en overeenkomst gesloten?"

FANTASTISCHE GETUIGEN

In zijn eigen zaak lijken de ontwikkelingen gunstig: de getuigen die belastende verklaringen over Mink K. hebben afgelegd, zijn ontmaskerd als fantasten. Dat heeft lang geduurd, justitie slaagde erin de betreffende stukken 14 maanden tegen te houden. Uiteindelijk bleek de ene getuige, Peter D., bizarre verhalen te hebben verteld, niet alleen over Mink, maar ook over Fred Teeven: die zou voor miljoenen euro’s zijn omgekocht en andere justitiemedewerkers zouden op kosten van criminelen in de watten zijn gelegd in een bordeel. Dat móesten wel leugens zijn.

De andere getuige, Mike V., bleek in een eerder stadium te hebben verklaard dat hij zélf die bom aan de voordeur van Jaap van der Heiden had gehangen. Justitie heeft nu de laatste hoop gevestigd op een nieuw konijn dat uit de hoge hoed is getoverd: een anonieme getuige die beweert informatie hebben gekregen van iemand die inmiddels is overleden.

Mink: "Er zijn genoeg fantasten en mensen die bereid zijn in ruil voor een tegenprestatie iets te verklaren. Als bekend is wie het zijn, kun je ze ontmaskeren. Dat is dan ook gebeurd. Met een anonieme getuige kan dat niet. Je kunt mijn zaak niet vergelijken met die van Holleeder. Dat daar met anonieme bedreigde getuigen wordt gewerkt, is niet zo gek, misschien is dat daar ook wel voor bedoeld. Daar is een grote rol weggelegd door getuigen die worden bedreigd of doodgeschoten. In mijn zaak is geen enkele sprake van bedreiging of beïnvloeding van een getuige, het gaat hier om een zaak van 13 jaar geleden (de bomaanslag op Jaap van der Heiden) waar ook al 13 jaar lang op een gekunstelde manier onderzoek naar wordt gedaan."

Het eigenlijk doel van het onderzoek tegen hem is, volgens Mink, niet zozeer die oude zaak op te lossen, als wel de mogelijkheid te hebben dat alle bijzondere opsporingsbevoegheden tegen hem kunnen worden ingezet. "Dat is niet zo slecht bedacht en ik had het allemaal nog leuk en aardig gevonden als ze dat tot de einddatum voor die zaak aan de Nachtwachtlaan hadden gedaan. Maar wat doen ze? Ze gaan mij daarna opnieuw aanhouden! Het is nog niet genoeg, ze gaan gewoon door!"

Dat kon alleen als er een serieuze verdenking was, vandaar dat de oude moordzaak Van der Heiden uit de kast werd getrokken en er een paar getuigen tevoorschijn werden getoverd. Dat was genoeg om het onderzoek op de oude voet voort te kunnen zetten en de politie maakte daar ruimhartig gebruik van. Zo werden zelfs de gesprekken van Mink met zijn vriendin, tijdens het Bezoek Zonder Toezicht, afgeluisterd dankzij een microfoon in de matras.