In april belde Mink Kok enkele keren met mij, de weerslag daarvan is te vinden in de rubriek achtergronden (nummers 5 en 6). Justitie las kennelijk ook mee en stelde het niet op prijs. Maar op vrijdag 12 mei was het weer: hé Hendrik, met Mink.
Mag je weer bellen?

Ik heb je verteld dat ik na de laatste voorgeleiding dacht: ik ga eens wat bellen. Ik lees wat, van jou ook. Op een gegeven moment moest ik bij het afdelingshoofd komen en die zei dat ik er rekening mee moest houden dat ik maar wat minder moest bellen en dat ik maar recht had op twee keer tien minuten in de week. Dat kwam zomaar uit de lucht vallen, zonder dat ze dat specificeerden. Ik denk dan: waar komt dat nou vandaan?
Ik probeer die beeldvorming een beetje subtiel bij te stellen, wat niet overeen komt met de feiten die bij mij bekend zijn.

Je was van de week anders weer aardig in het nieuws, over die Paul H. uit Den Haag.

Ik weet niet waar de man vandaan komt.

Jij hebt al die dossiers van hem gekocht.

Ja, ik heb dat gelezen, ik heb er kennis van genomen. Als jij me nou nog even vertelt waar ik die dossier heb, gaan we ze samen lezen.

Lijkt me spannend.

Mij ook. Zeg het maar.

De twee Telegraaf-verslaggevers die over het dossier schreven moesten hun dna afstaan.

Zij zijn in iedere geval de personen die wetenschap hebben over allerlei zaken waar ik ook erg benieuwd naar ben natuurlijk. Ik heb de beste man nog nooit gehoord of gesproken of gezien. Niet voor of na alle publicaties. Ze beweren dat er allerlei dossiers circuleren in het milieu, er wordt zelfs de term drugsmaffia gebezigd. En er wordt gezegd dat ik die ook in mijn bezit heb, ja, ik vraag me af hoe ze daar bij komen. Luister nou: jij bent redelijk ingevoerd. Ik ook. Geloof mij nou: als dit soort papieren circuleren, waar mijn naam in voorkomt, dan komt dat vroeg of laat echt wel bij mij terecht hoor. Of ik lees dat ik de krant. Ik vind het razend interessant, maar ik heb nog niemand gezien of gehoord. Ik heb één keer de rijksrecherche hier gehad, naar aanleiding van de aanhouding van die twee ex-rechercheurs, maar ook toen: ik dacht dat ze mij iets wilden vragen over die publicatie in de Telegraaf van januari, maar daar ging het niets eens om. Misschien is het een ander team dat dat onderzoek doet.

Toch raar dat het in de krant staat, alleen jouw naam staat erbij.

Ik zou het niet weten. Ik vind het een aparte gang van zaken. Een van die journalisten heeft Adèle (van der Plas, zijn advocaat; hjk) nog gebeld, maar ze hadden ook gerust op voorhand kunnen bellen. Ik had graag inzage in de stukken willen hebben. Ze nemen voorschot op zaken waar ze mij op voorhand in ieder geval niet over geïnformeerd hebben.

We praten even over de zaak waar Mink nu voor vastzit: de aanslag op drugsdealer Jaap van der Heijden, in 1993 in Alkmaar. De kroongetuige in die zaak is een zekere Mike V., die in 2004 ook betrokken was bij een andere aanslag met een tasje aan de voordeur (net als bij Van der Heijden). Dat was op een motorzaak in Alphen aan de Rijn. Deze Mike V. geldt als een uitermate onbetrouwbaar figuur (zie ook dossier Mink Kok 2, waarin zijn eigen moeder zegt dat het een aardige jongen is, maar dat hij altijd iedereen bedondert). Uitgerekend deze Mike is de enige getuige op wiens verklaring Mink is aangehouden en nog altijd vastzit.
Mink: "Er liep op dat moment al een onderzoek tegen de beste brave borst. Er waren verschillende mensen die al verklaard hadden over het feit dat hij zelf betrokken was bij die aanslag en dat hij zelf die aanslag (op Van der Heijden) gepleegd had."

Smartlap

Bij de politie verklaart Mike dat Mink de aanslag heeft gepleegd, verscheidene andere getuigen vertellen dat Mike heeft gezegd dat hij het zelf heeft gedaan.
Mink: "Ik ben bij toeval gestuit op die onderzoeken. Dat was niet te danken aan het Openbaar Ministerie aan de politie. Toen ben ik redelijk uit mijn dak gegaan. Moet je je voorstellen: één dag voor mijn aanhouding hebben ze zo'n soort overeenkomst getekend met hem, ik word daarvoor aangehouden. Ze bouwen de zaak, de beperkingen de verlengingen, die baseren ze op deze smartlap. Terwijl ik in mijn restanttijd wordt teruggeplaatst in Zuyderbosch kom ik in aanraking met een paar mensen die mij direct aanspreken over die figuur (Mike V., hjk), die mij dingen weten te vertellen en stukken te reproduceren die haaks staan op wat bekend is gemaakt. Dan denk ik: dan ben je toch willens en wetens helemaal de boel in de maling aan het nemen. Ik vond dat schokkend, ik wen daar niet aan.

Je ziet dat zo vaak gebeuren...

Ja? Is dat voor jou herkenbaar? Is dat iets van de laatste jaren, of wordt het steeds erger?

Volgens mij wordt het steeds erger. Ze leggen de nadruk op de belastende dingen, alles wat vrijpleit, daar doen ze niks aan. Dat is de strategie geworden.

Dat is ook een beetje de discussie geworden over de rol van de officier van justitie. Daar heb ik zelf mijn gedachten ook over laten gaan. Een officier, de zogenaamde staande magistratuur, dat moet afgelopen zijn, dat moet uit elkaar gehaald worden. Die uitvoerende macht en de rechtsprekende macht moet uit elkaar. Dat moeten geen rechters zijn, dat moet gewoon weer klassiek een aanklager zijn. Je moet een aanklager hebben en een aangeklaagde, die moeten de beschikking hebben over al het onderzoeksmateriaal. Daar moeten ze dan zelf maar datgene uithalen wat ze willen presenteren tegenover de rechter. Dan hoeft de rechter al de rest van die andere meuk niet te lezen, die hoeft alleen maar kennis te nemen van wat zowel de aanklager als de aangeklaagde relevant vinden en daar kan hij dan zijn oordeel over vellen. Voor de rest hoeft hij alleen maar te waken dat de procedures in acht zijn genomen. Dan heb je dus niet meer dat de rechter afhankelijk is, ook in zijn oordeel, van wat het Openbaar Ministerie presenteert als materiaal. Dan krijg je precies wat jij zegt: het ontlastende materiaal krijg je nooit te zien."

Miskleunen

"Daardoor krijg je ook miskleunen. Laatst zag ik een boekbespreking, van het boek van professor Wagenaar. Hij had het over duizenden mensen die ten onrechte of deels ten onrechte veroordeeld waren. 'Vincent plast op de grond', of zoiets.

Nu is het wel zo: ik krijg bijna elke week een telefoontje van iemand die zegt dat hij onschuldig veroordeeld is. Vaak is er wel iets fout gegaan in de procedure, maar dat wil nog niet zeggen dat zo iemand de moord dan ook niet heeft gepleegd. Ze klampen zich vast aan: er is iets fout gegaan, dus ik ben onschuldig.

Formeel gezien houdt de wet zich niet bezig met schuld of onschuld, rechtvaardigheid of onrechtvaardigheid. De wet houdt zich bezig met wat wettig is of niet. En dáár hoort een veroordeling op gebaseerd te zijn. Schuld of onschuld... Er is nooit iemand bij geweest, het is een reconstructie van de waarheid achteraf waarin we in kennelijkheden, aannemelijkheden en waarschijnlijkheden verzanden, maar die we proberen te onderbouwen met dna. Schrik niet: ik heb hier al mensen gehad die vastzaten ten tijde van het moment dat er van hun bloed en celmateriaal is aangetroffen -in dit geval van een taxi die overvallen was - die op dat moment echt aantoonbaar vastzat. En het Openbaar Ministerie presteert het gewoon te stellen dat die man dan juist voor die dag uit het huis van bewaring ontsnapt is geweest, dat feit heeft gepleegd en weer ongezien is binnengekomen. Dat gaat om een Turkse jongen, een zekere K.

Louwes

"Je ziet het ook met die Louwes. Je zoekt in de sfeer van een motief. Dan ga je daarop verder. Als je zoekt, vind je altijd wat. Voor een agent is iedereen schuldig. Iedereen is potentieel een dader. Als we heel diep in jouw leven gaan zoeken, vinden we altijd wel iets wat verdacht is of wat in relatie staat tot mensen waar jij zelf niet eens wetenschap van hebt. Goed, jij bent journalist, 'het zal wel niet zo zijn', je hebt de schijn mee, dus die overtuiging ontbreekt een beetje, maar als je pech hebt kan het raar lopen. Die professor Wagenaar legt dat heel leuk uit."

Mink vraagt of ik nog naar het Holleeder-proces ben geweest. Nee dus. Maar heeft hij de Endstra-tapes al gelezen?
Ik heb het besteld en ik heb er het een en ander over gelezen in het Parool, dat heeft het al ruim uitgemeten.
Jij komt er ook nogal prominent in voor.
Ja, ik ga 't even lezen.

Ze zijn het er allemaal over eens dat het maar goed is dat je binnen zit, dat je buiten gevaar loopt.

Ik weet het allemaal wel. Kijk, het is van alles wat. Ik denk dat iedereen gevaar loopt. Ik hoor en zie nooit wat, ik lees het af en toe. Als ik af en toe in het verleden wel eens iemand langs kreeg, als er weer eens liquidaties waren geweest, dan was het allemaal niet concreet natuurlijk. Maar goed, er is een hoop gebeurd, je moet overal rekening mee houden en dat zal ik doen. Net als met oversteken: links en rechts kijken, goed opletten.