In het weekblad Panorama van deze week (donderdag 16 november) staat een interview van mij met Fred Teeven. Dat gaat voornamelijk over het proces rond top-crimineel Mink Kok en de deals die crimefighter Teeven sloot met criminelen. Uiteraard in overleg met de superieuren, tot aan de minister toe, maar als er iets fout dreigde te gaan, was er maar één persoon die de schuld kreeg: Teeven. "Het komt mensen soms wel erg goed uit om dan even te vergeten dat ze zelf toestemming hebben gegeven." Zijn toenmalige baas Joan de Wijckerslooth sneerde: "Het Openbaar Ministerie heeft behoefte aan magistraten, niet aan crimefighters." Teeven: "Dan ga je uit van de misvatting dat een crimefighter geen magistraat kan zijn."

Valt er nog wat te verbeteren in het vaderland?

"Als je misdaad wilt bestrijden, moet je sommige dingen landelijk aanpakken, andere per regio, per wijk of per sector. Neem de transportcriminaliteit: hoe kan het dat enorme ladingen worden gestolen, maar dat er nog steeds geen bewaakte parkeerplaatsen zijn, zoals in Italië. En als er in Duitsland een vrachtwagen met lading wordt gestolen, wordt er meteen actie ondernomen, in Nederland gaan we elkaar eerst met zijn allen zitten aankijken onder wiens bevoegdheid dit valt. We zijn de criminaliteit aan het bestrijden vanuit cijfertjes, de financiering van een politiekorps wordt gekoppeld aan het aantal bekeuringen voor achterlampjes.

Den Haag is een slangenkuil: drie weken voor de verkiezingen krijgt lijsttrekker Mark Rutte van binnenuit de kritiek dat hij zou te flets is.

"Daar heb ik dus een bloedhekel aan: een fractievergadering houden, afspreken dat het binnenskamers blijft en er dan anoniem eruit gaan klappen tegen de pers. Commentaar is prima, maar wees dan een vent en zeg het op naam tegen de pers."

Justitie kan er anders ook wat van, qua lekken.Pikante details over het privéleven van advocaat Bram Moszkowicz kwamen in de zaak-Holleeder op straat te liggen.

"Dat is geen lekken, dat zat in het dossier. Je kunt er van mening over verschillen of het wel in het dossier moet, maar het is geen lekken. In de jaren negentig hebben we wel de strategie gehad dat we achtergrondgesprekken voerden met journalisten om uit te leggen waar we heen wilden met een strafzaak. Ik herken nu ook wel een patroon: mensen die jaren in de criminaliteit hebben geopereerd, worden nu zichtbaar aan hun hoofd uit de anonimiteit getrokken, dan wordt zo iemand voor het gewone publiek zichtbaar, iedereen gaat zich een mening vormen over een bepaalde verdachte. Dat is wat er nu bijvoorbeeld met meneer H. gebeurt."

Is het ook tactiek dat mensen als Erik de Vlieger en Dirk-Jan Paarlberg enorme belastingaanslagen krijgen, met het doel hen onder druk te zetten om op te treden als getuige tegen Holleeder?

"Los van de namen die je nu noemt, dat kun je ook anders zien. De fiscus doet gewoon haar werk, met informatie uit het strafdossier. Als iemand zegt dat hij in het buitenland woont, maar hij woont in Nederland, dan moet hij gewoon belasting betalen en niet te veel gaan janken."

Je komt Amsterdam-station binnen door een poortje. Je moet je identificeren. Moet de politie dan over die gegevens kunnen kunnen beschikken als ze daarom vragen?

"Ik vind dat dat wel moet kunnen. Als je niks te verbergen hebt, heb je er toch geen last van? Er moeten natuurlijk wel waarborgen zijn en je moet je afvragen of het doel de middelen heiligt."

Als iemand dingen doet die wettelijk niet fout zijn, maar in de persoonlijke sfeer wel gevoelig liggen...

"Daar zijn die middelen niet voor en daar moeten we ze ook niet voor gebruiken. Wat mensen in persoonlijke sfeer doen, of ze vreemd gaan of wat ook, dat interesseert me helemaal niks, daar ben ik heel liberaal in. Daar hoeft niemand in Nederland bang voor te zijn. Maar als je één keer in de tien jaar een terroristische aanslag kunt verwachten, mag je dan gegevens tien jaar mag opslaan om die ene aanslag te voorkomen? Ik vind van wel."

Heeft het aspirant-Kamerlid nog belangrijke speerpunten op zijn boog?

Er is veel te weinig aandacht voor de positie van de slachtoffers. Het is nog maar sinds kort dat ze een stem hebben in de rechtszaal. En als er een schadevergoeding wordt toegekend, moet de overheid die vast betalen, of bijvoorbeeld 70 procent, als voorschot. Het centraal justitieel incassobureau (CJIB) is heel goed in staat geld voor bekeuringen binnen te halen, dat moeten ze op dit punt ook maar doen. Nu moeten slachtoffers of nabestaanden zelf maar zien dat ze hun geld krijgen, dat zijn vaak jarenlange pijnlijke en slepende procedures, daar moeten we vanaf."

Teeven weet als geen ander hoe de mens op het slechte pad raakt. Waarom kiest iemand voor de verkeerde kant?

"Sommigen worden gefascineerd door het contact met criminelen, ze kruipen er tegenaan en dan ontstaat een soort klik. Dat is één manier. Er zijn ook gewoon slechte mensen, die steeds hetzelfde blijven doen en steeds weer worden opgepakt. Ik zeg niet dat het nare mensen zijn, maar je verandert er niks aan. Dan heb je veelplegers, vaak verslaafden, die zo in hun levensonderhoud voorzien. Je hebt mensen die ’t als het ware overkomt, vaak door problemen in de relatiesfeer. En er zijn mensen die soms als ze biertje drinken of jointje roken, vernielingen of geweld gaan plegen. Die mensen moet je afschrikken: meteen een taakstraf en bij zware mishandeling meteen gevangenisstraf."

En de grote jongens?

"Op het totaal is dat peanuts. Er zijn voldoende wettelijke mogelijkheden om die aan te pakken."

Is dat geen ondankbare taak, steeds mensen straffen die elke keer weer in de fout gaan?

"Er gaan ook heel vaak dingen goed, maar daar hoor je nooit iemand over. Ik ken heel veel voorbeelden van mensen die met justitie in aanraking zijn geweest en die na hun 25-ste gewoon aan het werk zijn gegaan en hun leven hebben gebeterd."

En tbs’rs?

"Dat is een ander verhaal, daar is sprake van kortsluiting. De vraag is of je die mensen weer op de maatschappij los moet laten. Ik zeg van niet, daar moeten we eens mee stoppen. En als je ’t wel doet, moet je verdraaid goed zorgen dat ze niks verkeerd doen. En niet altijd denken dat je ze gaat resocialiseren."

Als je het boek over Endstra leest, krijg je de indruk dat het bij dat soort figuren en bij top-criminelen maar om één ding draait: vrouwen.

"Ik ken ook wel grote criminelen die altijd dezelfde vrouw hebben gehad. Maar die zijn niet zo bekend: de allergrootste zie je bijna niet. Dat is altijd interessant, dat zijn mensen die zich niet onderscheiden van anderen."

Zelf geen ambities voor een jacht in de Middellandse Zee?

"Rijkdom en luxe, dat is helemaal niet mijn ambitie. Mensen die mij kennen weten hoe ik leef. Ik heb twee dochters die studeren, dat kost geld; ik ben gescheiden, dat kost ook geld. Verder loop ik drie keer in de week hard, als ik tijd heb speel ik een potje waterpolo en ik ga af en toe op vakantie, naar de camping in Spanje, niks bijzonders. Een dure auto vind ik mooi, ik zou graag in een Mercedes rijden, maar die kan ik niet betalen. Daarom maar een mooie Volkswagen."

Hobby’s?

"Ik kijk graag naar een goeie voetbalwedstrijd, verder volg ik het nieuws op televisie, tegenwoordig ook meer politieke programma’s. Ik ben naar Zwartboek geweest, vind ik echt een goeie film."

De VVD heeft nogal uitgesproken opvattingen over asielzoekers. Maar mensen die al tien jaar in Nederland wonen, met kinderen die hier zijn opgegroeid, kun je die met goed fatsoen terugsturen?

"Ja. Daar is de VVD heel duidelijk in en dat ben ik ook. Het zou ook onrechtvaardig zijn tegenover de mensen die tien jaar geleden wél zijn weggegaan."

Je kunt ook zeggen: wij hebben de fout gemaakt ze hier zo lang te tolereren, door onze onduidelijke procedures.

"Het gaat om mensen die zich op alle mogelijke manieren hebben onttrokken aan het wegsturen, ze hebben gehoord dat ze weg moesten, ze zijn niet gegaan, zijn soms de illegaliteit in gedoken. Moet je dat belonen? Ik vind van niet. Dit vind ik een typisch standpunt waar we duidelijk in zijn, maar waar je het niet mee eens hoeft zijn. Ik ben dus absoluut niet voor een generaal pardon."

Het klinkt toch iets saaier dan drugsbaronnen achter de broek zitten.

"Politiek is niet saai. Je kunt wel dingen voor elkaar krijgen. In 2003 dreigden er op een achternamiddag 1200 agenten te worden weggestreept omdat er bij de begroting van justitie vergeten was geld vrij te maken. Door goed op te letten hebben we dat weten te voorkomen en waren we als kleine partij in staat de begroting alsnog aan te passen."