De buit van de roofoverval op advocaat Marinus Terwoert is allang op, maar nu, 13 jaar na dato, gloort er enige hoop: zijn de daders van de lafhartige moord op de oude man alsnog tegen de lamp gelopen?

Het is vrijdag 5 maart 1993. De Vroonweg in de buurtschap Klein-Valkenisse bij Biggekerke ligt er vriendelijk bij. Hier, in deze uithoek van Zeeland, gaat het leven altijd al wat kalmer dan in de Randstad en de meeste delen van Nederland. Al is het deze middag drukker dan anders: het is het laatste weekend van de krokusvakantie. In zijn huis aan de Vroonweg lijkt de 79-jarige alleenwonende oud-advocaat Marinus Anton Terwoert op deze voorjaarsdag van een rustige oude dag te genieten. Zijn woning ligt aan een doodlopende weg die overgaat in een door toeristen druk gebruikt wandelpad en fietspad door de duinen en aan een ruiterpad. Het is dus zeker niet afgelegen.

De niet onbemiddelde oude heer begint de laatste tijd weliswaar wat vergeetachtig te worden, maar hij kan zichzelf nog prima redden. Buren zien hem op deze vrijdagmiddag rond een uur of vijf nog bij zijn huis. Dat is het laatste dat ze van hem vernemen. Die avond of nacht moet er zich in de woning een drama hebben afgespeeld, maar wat is er precies gebeurd?
De sociale controle in het kleine gehucht is groot. Hier zal niemand onopgemerkt dagenlang dood in huis liggen. Als op zaterdagmorgen de gordijnen van Terwoerts woning dichtblijven, ruiken de buren al gauw onraad. Er zal toch niets met hun vriendelijke oude buurman aan de hand zijn? Misschien is hij ziek. Het duurt niet lang voor er iemand poolshoogte gaat nemen en alarm slaat. Er wordt een arts gewaarschuwd en de politie komt. Zij constateren dat de oude man is overleden, in de woonkamer van zijn huis.

Steekwonden

Eerst is er nog niet veel aan de hand: het slachtoffer lijkt een natuurlijke dood te zijn gestorven. Pas als de begrafenisondernemer aan het werk gaat en de gestorvene af wil leggen, doet men een gruwelijke ontdekking. Hoezo natuurlijke dood? Helemaal niet! Als men het lijk optilt en omdraait, blijkt dat de man door geweld om het leven moet zijn gekomen. Bij de sectie komt als doodsoorzaak inwendige bloedingen tengevolge van steekwonden aan het licht. Dit is moord! De geplande begrafenis in Koudekerke wordt direct afgelast, maar er zijn dan al veel sporen vernietigd. Er waren heel wat bezoekers geweest: de arts, agenten, de ex-vrouw van het slachtoffer, zijn dochter, familieleden en de begrafenisondernemer. Zij hadden in het weekeinde vrijelijk door het huis gelopen, ook over de plaats delict in de woonkamer. De familie was ook al begonnen met het weghalen van de waardevolle spullen, uit veiligheidsoverwegingen.

Contant geld

Dat er niet direct aan een inbraak en roofmoord werd gedacht, is niet zo heel vreemd. De kans is groot dat de dader of daders geen deur of ramen hoefden openbreken, omdat de deur niet op slot was. Terwoert stond bekend als een vermogend advocaat die graag zijn rijkdom aan schilderijen en art-decokunst toonde aan bezoekers. Veel mensen wisten dat hij vaak grote sommen contant geld in zijn verbouwde boerderij had. Hij was licht dementerend en was bang dat zijn geld niet veilig was. Regelmatig belde hij met de bank of zijn geld er nog wel stond, maar verder was hij bepaald niet zuinig op zijn spullen of achterdochtig. Hij had de deuren vrijwel nooit afgesloten en zelfs zijn kluis stond open en bloot in een kamer. Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat er geen inbraaksporen zijn gevonden.

Teruggetrokken

De politie begint voortvarend aan het buurtonderzoek. Men komt al snel tot de conclusie dat er bij Terwoert best wat te halen is geweest, maar dat is het wel zo'n beetje. Onderzoek in de woning levert ook geen directe aanknopingspunten op. De Mobiele Eenheid van de Zeeuwse politie wordt ingeschakeld en het omliggende duingebied wordt op 9 en 10 maart uitgebreid afgezocht, maar er wordt niets gevonden dat enig licht op de moordzaak werpt. Uit het buurtonderzoek blijkt dat het slachtoffer een enigszins teruggetrokken leefde leidde en dat hij alleen woonde.
Een maand na de moord, op maandag 5 april 1993, besteedt het programma Opsporing Verzocht uitgebreid aandacht aan de moord op Terwoert. De politie maakt bekend dat roof het meest voor de hand liggende motief is en somt een lijst op met spullen die uit de woning verdwenen zouden zijn. Het gaat om een kluissleutel, een zwarte platte aktetas, een gouden broche met een saffier in het midden en twee briljanten ernaast, de giropas van het slachtoffer en vermoedelijk een geldbedrag van enkele duizenden guldens. Er wordt een beloning van 25.000 gulden uitgeloofd, maar dat levert geen tipgevers en ook de oproep in Opsporing Verzocht levert niets op.

Het mes in de tuin

Het wordt zomer, het wordt herfst en als ook de winter voorbij is, denkt behalve de buren en de politie er niemand nog aan de moord in Biggekerke. Het wordt zomer 2003. Er wonen allang andere mensen in de woning van Terwoert. Tuinieren is niet hun sterkste kant, de tuin ligt er nogal verwaarloosd bij. Als ze er toch een keer mee aan de slag gaan, doen ze een opmerkelijke vondst: een mes. Maar ze denken er niet aan wat er zoveel jaar geleden in dit huis is gebeurd en ze waarschuwen de politie niet. Was dat wel gebeurd, dan zou men daar onmiddellijk de link met die oude moordzaak hebben gelegd. De rechercheurs herinneren zich dat nog als de dag van gisteren. Zoveel moorden worden er in Zeeland niet gepleegd, laat staan in Biggekerke. Nu blijft het mes op de plank liggen, tot er in 2005 een zogenaamd coldcase-team op de zaak wordt gezet. Dankzij de nieuwe dna-technieken is er misschien een kans dat er nu sporen worden gevonden die destijds nog niet traceerbaar waren.

Witte pakken

Als de politie het voorgenomen onderzoek meldt aan de bewoners, vertellen ze dat ze hier twee jaar geleden een mes hebben gevonden. De politie reageert blij verrast en het mes wordt veiliggesteld, zoals dat heet, maar: als men dit mes destijds over het hoofd heeft gezien, ligt er dan niet nog meer? En zo komt het dat er in november 2005 in de tuin van de woning aan de Vroonweg een bizar schouwspel te zien is. Mannen in witte pakken die in de tuin bezig zijn, achter de hekken staan tientallen nieuwsgierigen en journalisten met film- en fotocamera's: de complete Nederlandse pers, van plaatselijk sufferd tot landelijk ochtendblad en SBS6, is uitgerukt om te zien wat die mannen daar in de tuin aan het doen zijn. Nu wordt elke grasspriet drie keer omgebogen, met detectoren wordt elke centimeter tuin minutieus afgegraasd en niet zonder resultaat: er wordt nóg een mes gevonden.
Of een van de twee het moordwapen kan zijn, is dan nog niet bekend: ze worden op het Nederlands Forensisch Instituut in Rijswijk onderzocht. Het kunnen ook messen uit de Tweede Wereldoorlog zijn, toen de Duitsers in dit duingebied strategische posities innamen. Of een argeloze toerist heeft uit balorigheid met bestek lopen slingeren. De messen zijn het enige mogelijk bruikbare dat wordt aangetroffen, verder ligt er alleen wat oud ijzer en oude munitie in en om de woning. Wat het extra lastig maakt allemaal: het is eigenlijk niets eens bekend of Terwoert met een mes is vermoord, het kan ook een ander scherp voorwerp zijn geweest.

Zeldzame munten

De dood van de oude advocaat is nog altijd met vraagtekens omgeven. Een van de zaken die de rechercheurs het meest dwarszit is dat niemand precies weet wat er verdwenen was. Terwoert begon vergeetachtige te worden, hij verstopte soms spullen of raakte ze kwijt. Dat de roofmoordenaars sieraden de kluissleutel en een stapel biljetten van duizend gulden uit de kluis hebben meegenomen, staat wel vast, maar waarom lieten ze de verzameling zeldzame munten, die in een doos op tafel stond, ongemoeid gelaten, evenals de dure kunstverzameling?
De politie is er altijd vanuit gegaan dat Terwoert het slachtoffer is geworden van een roofmoord, dat is het meest logische motief. Met dna-materiaal en technische bewijzen hoopte men meer aanknopingspunten te vinden en dat lijkt nu te zijn gelukt. Er zijn dna-sporen van de vermoedelijke dader bekend, maar dat was niet het enige. Ook de verhoortechnieken zijn veranderd. Getuigen van toen werden weer gehoord, maar ook nieuwe: destijds zijn er getuigen over het hoofd gezien. Er is zelfs een vaag signalement van mogelijke verdachten: er is op de avond van de moord, rond halftien, een groenkleurige Mazda gezien met daarin twee of meer inzittenden, die wegreed van het moordhuis.
Of de nu aangehouden verdachten inderdaad in die Mazda reden, is nog niet bekend.