ILONA NEMETH GEVONDEN, NU MARIA NOG...

De groepsfoto van de Captains Club uit 1988, met onderaan Ilona Nemeth en schuin boven haar Maria van der Zanden

lona en Maria: samen op één foto
*Fiets van Maria na elf jaar gevonden
*Ilona vermoedelijk het willekeurig slachtoffer van een verkrachter

Twee vrouwen van de Veluwe die elkaar vaag kenden, verdwenen spoorloos: Maria van der Zanden (22) uit Putten in 1994, uit Putten, Ilona Nemeth (34) uit Utrecht in 2004. In dezelfde periode dat de fiets van Maria eindelijk wordt teruggevonden, wordt ook het lichaam van Ilona gevonden. Ze is vermoord en begraven. De enige die nu nog ontbreekt is Maria van der Zanden, dood of levend.

Een jaar na haar raadselachtige verdwijning wordt ze gevonden. Ilona Németh was 16 juli 2004 om zeven uur 's morgens bij haar woning aan de BaldEricstraat in Utrecht op de fiets gestapt om naar haar werk te gaan. Ze was medewerkster van de afdeling public relations van de NPS en reed iedere ochtend naar station Utrecht Overvecht, waar ze de trein nam naar haar werk op het Mediapark. Toen ze daar niet arriveerde, maakten haar collega's zich direct ongerust: dit was niets voor Ilona. Bovendien had ze om tien uur een werkafspraak.
In eerste instantie wordt er bij de verdwijning van Ilona niet aan een zedenmisdrijf gedacht waarbij een willekeurige verkrachter betrokken zou zijn. Ilona was 1.80 meter groot, stevig gebouwd, niet iemand die je zomaar van de fiets trekt. In elk geval ligt het voor de hand dat, als dat wel is gebeurd, de dader een behoorlijk grote en sterke man moet zijn geweest of haar met een wapen heeft bedreigd. Het zou de beruchte Utrechtse serieverkrachter kunnen zijn...
Als er in de loop van de week niets van Ilona wordt vernomen, komt er een grote zoekactie die er al snel in resulteert dat haar fiets wordt aangetroffen, maar dat maakt het raadsel niet minder groot. Een week na haar verdwijning staat de fiets van Ilona in de Croesestraat, een afstand van zo'n vijf kilometer van haar huis, in een wijk waar Ilona nooit kwam.

De fiets staat afgesloten tegen een blinde muur, er zijn op de fiets geen sporen gevonden. Ondanks een media-offensief van de Utrechtse politie om erachter te komen wie die fiets daar heeft neergezet, meldt zich geen enkele getuige.
De raadsels nemen toe als blijkt dat Ilona en Maria elkaar in 1987 hebben ontmoet: Tros Vermist komt in het bezit van een foto die gemaakt is bij een bijbelstudiegroep, de zogenaamde Captain's Club, de jongerenafdeling van de interkerkelijke organisatie de Navigators, een van oorsprong Amerikaanse beweging. Naast andere deelnemers staan zowel Maria als Ilona op de foto. De Captains Club kwam bijeen in een schuur in Nijkerkerveen, van 1984 tot 1989, om de week op vrijdagavond. Zo'n veertig jongeren uit de omgeving kwamen er geregeld. Maria van der Zanden was een van de meest onopvallende deelneemsters, ze is er ook niet vaak geweest, maar toevallig wel in 1988 op de avond dat er een groepsfoto werd gemaakt, waar ook Ilona op staat. Ilona is veel langer bij de club geweest.

Maria van der Zanden, werkzaam als stagiaire bij een kinderdagverblijf in Ermelo, verdwijnt spoorloos als ze op zaterdagmiddag 6 augustus 1994 tegen half één een eindje gaat fietsen. Maria woonde thuis, bij haar ouders, aan de burgemeester Nepveulaan in Putten. Dat is een villawijk aan de rand van het dorp, niet ver van de plek waar stewardess Christel Ambrosius in 1994 werd vermoord. Maria en Christel kenden elkaar van school, verder is er nooit enig verband gevonden tussen beide onopgeloste zaken.
Bij Maria is niet bekend of er sprake is van een misdrijf, feit is dat ze nooit terugkeert van haar fietstocht. Later doen er geruchten de ronde dat een wat merkwaardig ex-vriendje, een illegale pizzabakker uit Egypte die in Putten bij een pizzeria werkte, er iets mee te maken zou hebben, maar hij is duchtig aan de tand gevoeld door de politie en is in elk geval nooit officieel als verdachte beschouwd. Ook doken er verhalen op dat Maria samen met een kind in een Afrikaanse land was gesignaleerd, maar veel waarde is daar nooit aan gehecht.

Een van de grote raadsels was: waar is Maria's fiets gebleven? Elf jaar na dato komt er, wellicht dankzij de publiciteit over de connectie tussen Ilona en Maria van der Zanden, of door gewoon toeval, enig licht in dit mysterie. Maria's herensportfiets van het merk Toscana wordt op 30 april met twee lekke banden tegen een boom in de Brinkstraat in Putten gevonden. De racefiets is daar door drie jongens achtergelaten, die het rijwiel een uur daarvoor in Putten hadden gekocht op de Koninginnedagbraderie. De verkoper op de braderie had de racefiets op zijn beurt aangeschaft op een rommelmarkt van een plaatselijke kerk in Garderen. Dat was in juli 2004. De politie houdt het nieuws enkele maanden onder de pet, om onderzoek te kunnen doen. Een merkwaardig toeval is de plek in de Brinkstraat, waar de drie jongens de fiets achterlieten: bij het huis waar vroeger de grootmoeder van Maria heeft gewoond.
Zoekt en gij zult vinden... Dat geldt voor de fiets van Maria, dat geldt ook voor het lichaam van Ilona. Een jaar na haar verdwijning komt er, waarschijnlijk doordat er in verschillende kranten aandacht wordt besteed aan het feit dat Ilona bijna een jaar spoorloos is, een nieuwe tip binnen bij de politie van Utrecht. De tipgever heeft iets verdachts gezien in de bosjes achter een gymzaal aan de Utrechtse Van Brammendreef. Wanneer precies is niet bekend, maar vermoedelijk al kort na haar verdwijning. Destijds heeft de tipgever het nieuws over Ilona kennelijk gemist. De politie had overigens op deze plek al eens gekeken omdat het een voor de hand liggende plaats was: het ligt op de vaste route van Ilona. Iemand kan haar hier hebben staan opwachten. Daarna heeft hij haar fiets ergens anders heen gebracht, naar de Croesestraat, ongeveer vijf kilometer uit de buurt, in een wijk waar Ilona nooit kwam. Vermoedelijk om de politie op een dwaalspoor te brengen. Dat is hem dan aardig gelukt. Na de tip gaat de politie opnieuw en nu beter zoeken en dan wordt inderdaad het stoffelijk overschot van Ilona aangetroffen. Van de dader is overigens nog geen spoor, maar mogelijk dat de vondst van het lichaam aanknopingspunten biedt, mogelijk zelfs DNA-sporen van de moordenaar. Als dat zo is zal een van de eerste dingen die de Utrechtse politie doet, het volgende zijn: kijken of er een match is met het DNA van de nog altijd niet gevonden Utrechtse serieverkrachter... Hoewel dit in een ander deel van de stad speelt, is het een scenario waar ernstig rekening mee moet worden gehouden. De praktijk leert dat gewelddadige verkrachters niet zelden overgaan tot moord.