Millau: de harde keutel in de darm tussen Parijs en Barcelona

De hoogste brug ter wereld, bij Millau in Zuid-Frankrijk, loodst niet alleen dagelijks tienduizenden automobilisten over de vallei van de Tarn, het is ook een toeristische attractie van de eerste orde aan het worden. Elke dag leggen er duizenden vakantiegangers aan om het wereldwonder van dichtbij te bekijken. Ze staan even stil bij het werk aan de weg, die vooral bij Nederlanders altijd erg in trek was: omdat deze route goedkoper was. Het oponthoud bij Millau – in de drukke periode wel zo’n vier uur – namen ze voor lief.

De hoogste brug ter wereld, bij Millau in Zuid-Frankrijk, loodst niet alleen dagelijks tienduizenden automobilisten over de vallei van de Tarn, het is ook een toeristische attractie van de eerste orde aan het worden. Elke dag leggen er duizenden vakantiegangers aan om het wereldwonder van dichtbij te bekijken. Ze staan even stil bij het werk aan de weg, die vooral bij Nederlanders altijd erg in trek was: omdat deze route goedkoper was. Het oponthoud bij Millau – in de drukke periode wel zo’n vier uur – namen ze voor lief.

Het heeft wat gekost, maar dan heb je ook wat. In euro’s lijkt het iets minder: 400 miljoen. In oude guldens was het miljard al aardig in het vizier gekomen. Het overbruggen van het dal van de Tarn duurde drie jaar, in december 2004 werd het nieuwste wereldwonder geopend, maar voor de meeste Nederlanders duurde het tot de zomervakantie van 2005 voor ze het megaviaduct met eigen ogen konden zien. De pijler in het midden is zelfs hoger dan de Eiffeltoren: van dal tot top meet deze sierlijke pilaar 343 meter, de toren in Parijs moet het doen met 320 meter.

Millau was tientallen jaren lang de bottleneck in de A75, de alternatieve vakantieroute naar het zuiden. Nederland had het legendarische stoplicht in Breda, het enige op de snelweg tussen Groningen en Barcelona, Millau was de harde keutel in de darm tussen Clermont-Ferrand en Béziers. Urenlang kronkelde de automobilist in de zinderende hitte bergje af en bergje op. De paar kilometers die er hemelsbreed werden afgelegd kostten op z’n minst anderhalf uur, als het tegenzat tegen de vijf uur. Jarenlang braken de Franse wegenplanners zich het hoofd over een oplossing, maar die was er eigenlijk niet. De hellingen van de vallei zijn te steil om er een weg met minder bochten op aan te kunnen leggen en in de omgeving waren er ook geen mogelijkheden voor een alternatieve route. Het enige was een directe verbinding tussen beide hellingen, een afstand van zo’n 2,5 kilometer.

Wie durfde dit aan? Uiteindelijk won het plan van de architect en het brein achter het gevaarte: de Engelsman Norman Foster en de Franse hoofdingenieur van Bruggen en Wegen, Michel Virlogeux. Het viaduct is gebouwd met privékapitaal, maar de kosten komen er wel uit: de investeerders mogen tot in lengte van jaren tol heffen: 6,5 euro per auto in het zomerseizoen, in de rustige periode een paar euro minder. Dat levert jaarlijks vele miljoenen op.

De route via de A75 naar het zuiden, richting Spanje, staat bekend als ‘de krentenweg’: vooral Nederlanders die op de centjes letten maken er gebruik van omdat ze hier minder tol hoeven betalen dan op de Route du Soleil. In afstand maakt het voor de meeste Nederlanders niet veel uit, maar in tol scheelt het flink. Dat heeft te maken met de Franse tol-politiek: als er een redelijke alternatieve route is voor een tolweg, moet er meer tol worden betaald. Dat alternatief is er wel naar het zuiden via Dijon en Lyon, bij de oostelijker gelegen A75 naar Bordeaux is die er niet. Dat blijft ook zo, het enige is nu de tolheffing bij het viaduct van Millau, maar dat zullen de meesten er graag voor overhebben. Hoe de verkeersstroom zich de komende jaren ontwikkelt, is nog moeilijk in te schatten. De route via de A75 is nu niet alleen goedkoper, maar net zo snel en veel mooier en rustiger. Veel automobilisten die richting Spanje rijden hebben een hekel aan met name het gedeelte tussen Lyon en Montpellier, waar ontzettend veel ongelukken gebeuren en het in juli en augustus 24 uur per dag stervensdruk is. Maar als de A75 nu veel drukker wordt, ontstaat er verder zuidwaarts een nieuwe bottleneck, bij de aansluiting op de zuidelijke tolwegen.

Het majestueuze gevaarte spreekt zo tot de verbeelding dat heel veel automobilisten het van dichtbij willen bekijken, even willen stoppen. Daar is handig op ingespeeld door een informatiecentrum in te richten aan de noordkant, met ruime parkeerplaatsen. Van hieruit kun je lopend naar boven en naar beneden. In het centrum zijn gratis folders en wetenswaardigheden over het viaduct en de omgeving en er wordt een film vertoond waarin de ingenieuze bouw op de voet kan worden gevolgd.

Voor mensen die in architectuur en in de bouwwereld geïnteresseerd zijn, is een bezoekje aan het Wonder van Millau een must. Al was het alleen al vanwege het ingenieuze systeem dat er is gebruikt om de brugdelen aan te brengen: de platen werden een voor een naar voren geschoven, van beide kanten, tot de laatste twee elkaar precies in het midden raakten. Ongeveer zoals bij het graven van een tunnel, waar ook van twee kanten wordt gewerkt en waarbij het altijd nog spannend is of de berekeningen precies kloppen en de aansluiting in het midden zonder problemen verloopt. Aan het viaduct hebben ongeveer 3000 mensen gewerkt.

Gezien de hoogte leent het viaduct zich ideaal voor bungeejumpen en voor zelfmoord, maar dat is toch niet de bedoeling: het is vrijwel onmogelijk te voet op de brug te komen. Er is 24 uur per dag bewaking door gewapende gendarmes, er zijn camera’s die elke ongewone beweging vastleggen. Maar de ware gedreven zelfmoordenaar is moeilijk tegen te houden: er is er al één geweest. De man reed met zijn auto de brug op, stopte langs de kant van de weg en sprintte naar de omheining. Of de bruggenbouwers daar nog maatregelen voor gaan treffen, is niet bekend.