Kun je even helpen? Ik zit vast met de auto...

Wil je een nest met jonge poesjes zien?

Ik zal je wel even naar huis brengen...

Hoe Wolfgang Priklopil acht jaar geleden Natascha Kampusch in Wenen heeft ontvoerd, is nog niet precies duidelijk, maar het is stille angst en de nachtmerrie van elke vader en moeder: dat je kind op een dag niet meer thuiskomt. Wat kun je er tegen doen?

Vaak is het slachtoffer een kind dat op de verkeerde tijd op de verkeerde plek is. Bij de ontvoering van de Luikse meisjes Nathalie en Stacy vertelde een deskundige dat kinderen uit lagere sociale milieus vaker het slachtoffer worden van kinderlokkers dan anderen. Een harde uitspraak, die ik in Nederland niet bevestigd zie door feiten. De gedachte is dat kinderen die thuis weinig aandacht krijgen eerder geneigd zijn met een onbekende mee te gaan en minder alert zijn op gevaar. Maar de praktijk leert dat kinderverkrachters en -moordenaars veel sluwer en doortrapter zijn dan ‘gewone mensen’ zich kunnen voorstellen, de tijden van ‘geen snoepjes aannemen van vreemde mannen’ zijn allang voorbij.

Roofdieren

De manier waarop kinderlokkers hun slachtoffers uitzoeken, doet denken aan de wijze waarop roofdieren jacht maken op hun prooi. Ze loeren op de kudde en als er even iemand niet oplet, of geen bescherming heeft van de groep, slaan ze toe. De slachtoffers komen vaak uit kleine dorpjes in de noordelijke provincies. Afgelegen, veel kinderen die behoorlijke afstanden van school naar huis moeten fietsen en dan is er vaak wel eentje die net even buiten de groep valt: nablijven op school, pech met de fiets, ruzie met de andere kinderen... Daar loeren de kinderlokkers op. Als het niet lukt een kind met een list te lokken, wordt er bruut geweld toegepast. Dat kan alleen als er verder niemand in de directe omgeving is. Wat kan een kind hiertegen doen? Zorgen dat het niet alleen is op een plek waar verder geen mensen zijn. Als er wel mensen in de buurt zijn is de beste reactie: zo hard mogelijk gillen en schreeuwen, schoppen, slaan, wegrennen.

Poesjes

Niet met vreemde mannen meegaan, dat weet elk kind, maar als een vriendelijke vrouw je op straat aanspreekt en vraagt of je haar nest met jonge poesjes wil zien? Dat gebeurde bij de 9-jarige Digna van der Roest, op 7 juni 1982, toen ze vlakbij haar ouderlijke woning aan de Kamilleweg in Groningen aan het spelen was. Misschien was ze ook nog niet meegegaan als die mevrouw met de auto was geweest, maar de 24-jarige Hanny P. was met de fiets. En ze was zó aardig: Digna kreeg meteen een prachtig mombakkes op, zodat niemand haar kon herkennen… Nog geen 24 uur later was Digna seksueel misbruikt, vermoord en begraven in een greppel bij het Drentse Ruinen. Het duurde bijna anderhalf jaar voor haar stoffelijk overschot werd gevonden. Wroeging van Hanny P. leidde er toe dat het lijkje in september 1983 werd opgegraven. Toen bleek dat Hanny P. Digna had meegenomen naar haar woning, waar zij en haar echtgenoot Ton P. (33) haar limonade met een slaapmiddel gaven. Vervolgens werd het weerloze meisje door Ton -die al een ‘verleden’ had op dit punt- en zijn vriendin seksueel misbruikt. Omdat Digna een nogal intelligent meisje bleek, wilde het duo ‘geen risico nemen’ en was besloten Digna om het leven te brengen.

Misbruik

Ouders leren hun kinderen dat ze mensen in nood moeten helpen. Kinderlokkers maken schaamteloos misbruik van de goede karaktereigenschappen en het wezen van een kind: argeloosheid, goedheid en vertrouwen. Zoals de man in het Overijsselse Beerze, in 1993, die zijn auto in de berm had geparkeerd en net zo lang wachtte tot er een meisje alleen langs kwam fietsen, op de terugweg van school. "Kun je mij even helpen? Ik zit vast met de auto," vroeg hij. Het meisje stopte en stapte af. De man vroeg of zij even achter het stuur wilde gaan zitten, dan zou hij wel duwen. Dat deed ze. Maar de man sprong bij haar in de auto en verkrachtte haar.

Eerste contact

Hulp bieden aan mensen in nood is een nobele eigenschap en het is ten hemelschreiend dat onverlaten daar op zo’n gemene manier misbruik van maken. Maar daardoor zijn ze altijd een stapje vóór, ze creëren situaties waar je geen volwassene, laat staan een kind, op kunt voorbereiden. Bovendien: de verkrachters zien er vaak niets anders uit dan als die aardige oom, of buurman, of je eigen vader. Keurige, vriendelijke mannen zijn het, op het eerste gezicht. Hun ware aard komt pas naar boven als ze de prooi in hun macht hebben, en dan is het te laat. Alles draait om dat eerste contact. Seriemoordenaar Michel Stockx, de Belgische vrachtwagenchauffeur die veroordeeld is voor de moord op drie jonge kinderen, maar die waarschijnlijk ook de moord op Cheryl Morriën (5) uit IJmuiden op zijn geweten heeft, was uitzonderlijk sluw. De manier waarop hij zijn slachtoffer Jessica Laven in zijn auto wist te krijgen, was al zeer doortrapt. Hij was die zaterdagmiddag 27 juli 1991 in het zwembad in Zwaag, bij Hoorn, geweest. Hij had maar kort de tijd, in verband met zijn alibi: hij was als een volleerd Formule I coureur uit zijn woonplaats Assen naar Hoorn gescheurd. In het zwembad gaf hij zijn ogen goed de kost. Hij koos de 11-jarige Jessica Laven uit. Hij wist haar portemonnee te bemachtigen, waar haar fietssleutel in zat. Die gooide hij in de stortbak van een wc, daarna ging hij naar buiten om Jessica op te wachten. Toen ze aan haar fiets stond te morrelen, omdat ze het sleuteltje niet kon vinden, kwam hij zogenaamd toevallig aanlopen. Hij wilde haar wel helpen, hij zou haar met de auto naar huis brengen. In plaats daarvan reed hij naar zijn flat in Assen, waar hij zich aan haar vergreep. Daarna moest ze verdwijnen: Stockx had jarenlang tbs gehad wegens ontucht met kinderen, die behandeling vond hij een gruwel. Dat nooit meer... Hij zag maar één oplossing: Jessica vermoorden.

Compositietekening

Op donderdagmiddag 10 november 2005 speelde zich op de Bulksestraat tussen de Betuwse dorpjes Maurik en Ingen een huiveringwekkend tafereel af: een kinderlokker probeerde een meisje van 13 te ontvoeren. Omdat zij erg alert en snel reageerde, mislukte het, maar het feit dat er iemand in deze omgeving rondrijdt die zo’n ver over alle grenzen gaande actie heeft aangedurfd, is uiterst zorgwekkend. De kans is groot dat deze man niet uit zichzelf zal stoppen. Hij is even afgeschrikt, maar hij zal het zeker opnieuw proberen. Vandaar dat de politie er alles aan gelegen was de man te traceren, er is ook een signalement van hem bekend, maar voorzover ik weet is er nog steeds niemand voor opgepakt.

Op die donderdagmiddag 10 november fietste het meisje van 13 jaar over de Bulksestraat, van school op weg naar huis. Het is een uur of drie. Op de vrij smalle weg wordt ze ingehaald door een blauwe bestelbus. Het valt haar meteen op dat de bestuurder veel belangstelling voor haar heeft. Ze voelt meteen aan – en zeker achteraf kan ze dat verklaren – dat er iets niet goed zit. De man heeft blijkbaar te lang en te nadrukkelijk naar haar gekeken. Ook in de Betuwe zijn meisjes van 13 niet meer onschuldig en naïef, ze weten ook dat er mannen rondlopen of rondrijden met verkeerde bedoelingen. Maar wat kun je doen?

De chauffeur van de bestelbus parkeert de auto een eindje verderop, op een terrein bij een bedrijf. De man opent de deuren aan de achterzijde van de bus en rommelt wat in de laadruimte. Dat speelt zich allemaal af dicht langs de weg. Als het meisje voorbij fietst, loopt de man plotseling de weg op, pakt haar bij de arm en roept: "Meekomen!"

Wat kun je doen?

Gillen

De belangrijkste tip die deskundigen geven voor zo’n situatie is: je meteen heftig verzetten, ga gillen, schreeuwen, schoppen, maar laat je niet in een auto dwingen en maak zoveel mogelijk lawaai. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan: vaak voelen slachtoffers zich overdonderd. Ze beseffen pas wat hen overkomt als het al te laat is en ze al monddood zijn gemaakt, voor ze hebben kunnen reageren. Maar dit slachtoffer doet eigenlijk wel precies wat ze moet doen, als de man haar vastgrijpt: ze verzet zich en probeert zich los te rukken. Daarbij valt haar fiets op de grond. De man pakt de fiets op en zet die aan de kant. Daarbij blijft hij het meisje vasthouden. Het slachtoffer begint de man te schoppen. Pas als ze erin slaagt hem een gevoelige schop in z’n kruis te geven, laat hij haar los. Op dat moment passeren ook enkele auto’s, die uit de richting van Eck en Wiel komen. Dat is haar redding. De man stapt in de bestelbus en rijdt weg.

Het lijdt geen twijfel dat de man kwade bedoelingen in de zin had. Uit alles blijkt dat hij geprobeerd heeft het meisje te ontvoeren en mee te nemen in zijn bestelbus. De kans dat ze er zonder kleerscheuren van af zou zijn gekomen, is heel erg klein. In het ergste geval had ze het niet overleefd, maar ook een verkrachting zou haar leven grotendeels hebben verwoest. Dat is gelukkig niet gebeurd, maar alleen al het besef waaraan ze is ontsnapt, heeft een hele impact op haar en op het gezin waar ze deel van uitmaakt. En het zijn niet alleen haar eigen ouders die zich nu ernstig zorgen maken, alle ouders van meisjes van die leeftijd, in de wijde omgeving, waren als de dood dat de onverlaat een nieuwe poging zou doen, met wellicht veel ernstiger gevolgen. De politie nam de zaak dan ook uitermate serieus en was met man en macht op zoek naar de kinderlokker.

Signalement

Dat was in november 2005. Hoe is het nu? Ik heb er niets meer over kunnen vinden. Toch moeten er mensen genoeg zijn die deze middag de auto hebben gezien, maar het lijkt erop dat er niemand bij is die voldoende aanknopingspunten heeft opgemerkt om de auto en zijn bestuurder daadwerkelijk te kunnen traceren. Het slachtoffer heeft haar aanvaller goed kunnen zien en op basis van wat zij zich herinnert, liet de politie een compositietekening maken. Ze heeft ook een signalement van hem gegeven. Dat luidt als volgt:

-een blanke man met een fors postuur

-zwart, kort, ietwat stekelig haar

-lengte ongeveer 1,85 meter

-blauwe ogen

-een zwarte sik

Hij droeg een donkerblauwe spijkerbroek en zwarte sportschoenen. Van de bus is alleen bekend dat het een donkerblauwe bestelbus is. Op de zijkant van de bus zat een verticale zwarte streep van ongeveer 8 centimeter breed. In het kenteken komt het getal 59 voor. Niet zeker is of het kenteken met deze cijfercombinatie begint.